Hà Nội, ngày 06 tháng 03 năm 2026 - Từ ngày 3 – 6/3, Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc, Trung tâm Giám sát Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới thuộc Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc và các đối tác, đã tổ chức chuỗi hội thảo nhằm thúc đẩy việc lồng ghép giá trị của thiên nhiên trong công tác hoạch định chính sách kinh tế và quy hoạch phát triển.

Chuỗi hội thảo bao gồm (i) Phiên kỹ thuật ngày 3/3 về ứng dụng GTAP-InVEST cho phát triển tích hợp và quy hoạch không gian; và (ii) Đối thoại chính sách cấp cao ngày 6/3 tập trung vào các hướng đi và cơ chế đưa kết quả phân tích vào quy trình ra quyết định của quốc gia. Sự kiện có sự chủ trì của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, và sự tham gia của nhiều bộ/ngành liên quan. Các sự kiện này nằm trong khuôn khổ Chương trình Hỗ trợ Chuyển đổi Tự nhiên (NTSP), sáng kiến toàn cầu nhằm hỗ trợ các quốc gia lồng ghép giá trị của tự nhiên vào hoạch định chính sách kinh tế. Tại đối thoại ngày 06/3, UNDP cũng giới thiệu một số các kết quả chính của nghiên cứu Sách xanh 2.0 ( Blue Book 2.0)- dự kiến công bố vào trung tuần tháng 4/2026, nhằm bổ sung góc nhìn trực quan về quy hoạch không gian biển, quản trị biển, đại dương và các đánh đổi (trade-off), tập trung vào 02 ngành kinh tế biển là năng lượng tái tạo - tiềm năng năng lượng gió - và thủy sản (nuôi biển) trong mối tương quan với các cảng biển và các tuyến hàng hải, tại khu vực tăng trưởng của đồng bằng sông Hồng- miền Bắc (khu vực Hải Phòng-Quảng Ninh), miền Trung (vùng biển Ninh Thuận cũ- Khánh Hòa), miền Nam (vùng biển Bạc Liêu cũ- Cà Mau) trong bức tranh tăng trưởng. Bên cạnh việc cung cấp công cụ quy hoạch không gian biển hiện đại, cuốn sách được kỳ vọng mở ra tầm nhìn mới cho công tác quản trị, quản lý biển tổng hợp tại Việt Nam, qua đó hỗ trợ hiệu quả việc ra quyết định, nhận diện các tiềm năng mới và định hình một nền kinh tế biển xanh, phát triển bền vững trong tương lai.

Trên khắp Đông Á, trong đó có Việt Nam, tăng trưởng nhanh trong nhiều năm thường dựa trên một công thức quen thuộc: tỷ lệ đầu tư cao, mở rộng khu công nghiệp, phát triển các hành lang hạ tầng – giao thông, và đô thị hóa dẫn dắt bởi bất động sản. Mô hình này đã tạo ra bước tiến rõ rệt về sản lượng và việc làm, nhưng cũng đồng thời ngầm coi đất đai và hệ sinh thái như một “nguồn lực vô hạn”. Các xu hướng sử dụng đất ở Việt Nam cho thấy giả định đó đang nhanh chóng mất hiệu lực. Trong giai đoạn tới, năng lực tăng trưởng sẽ ngày càng phụ thuộc vào các hệ thống tự nhiên víì đó là nền tảng giúp duy trì sản xuất, hạ tầng và khả năng chống chịu trước rủi ro.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào khai thác tài nguyên đang bộc lộ những rủi ro dài hạn. Việt Nam hiện ghi nhận mức thâm hụt sức chứa sinh thái khoảng 220 phần trăm, nghĩa là nhu cầu sử dụng tài nguyên đã vượt quá khả năng tái tạo của hệ sinh thái trong nước. Đồng thời, Việt Nam đang nằm trong giao đoạn tăng trưởng kinh tế cao, với GDP tăng từ 79 tỷ đô (1990) lên hơn 1,6 nghìn tỷ đô (2024), kèm các áp lực không hề nhỏ tới môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

Qua chuỗi hội thảo, các cơ quan và đối tác đã giới thiệu công cụ phân tích mới như mô hình GTAP-InVEST trong NTSP nhằm lượng hóa các các tác động của việc chuyển đổi sử dụng đất và suy giảm dịch vụ hệ sinh thái lên năng suất và chi phí “ẩn” của nền kinh tế trong hai kịch bản tăng trưởng theo xu hướng hiện tại (business-as-usual) và kịch bản chuyển đổi xanh. Đồng thời, Blue Book 2.0 bổ sung các phân tích kịch bản quy hoạch - quản trị không gian biển, nhấn mạnh vai trò của kinh tế biển như một động lực tăng trưởng quan trọng cho Việt Nam.Kết quả phân tích cho thấy, nếu tiếp tục phát triển theo cách hiện nay với sự thu hẹp nhanh của dư địa đất đai để phục vụ hạ tầng, công nghiệp và dân cư, suy thoái tự nhiên có thể làm giảm tới 26 phần trăm tiềm năng tăng trưởng GDP vào năm 2030. Khi đất đai ngày càng khan hiếm, tăng trưởng dựa vào hạ tầng và mở rộng không gian sẽ đối mặt với lợi suất giảm dần, chi phí xung đột cao hơn, đồng thời gia tăng rủi ro khí hậu và thiên tai tới giá trị bền vững của các đầu tư. Với một nền kinh tế bị ràng buộc bởi giới hạn đất đai như Việt Nam, việc duy trì quá lâu mô hình đầu tư “xám” sẽ làm tích tụ các khoản nợ sinh thái và rủi ro, đến một điểm nhất định sẽ trở thành lực cản đối với tăng trưởng.

Ngược lại, nếu Việt Nam đầu tư sớm và hiệu quả vào bảo vệ và phục hồi thiên nhiên, nền kinh tế có thể đạt mức tăng trưởng cao hơn và bền vững hơn trong dài hạn.

Chương trình Hỗ trợ Chuyển đổi Tự nhiên do Bộ Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn Vương quốc Anh tài trợ thông qua Trung tâm Toàn cầu về Đa dạng Sinh học vì Khí hậu và hiện đang được triển khai tại Ecuador, Colombia, Ghana và Việt Nam.

Liên hệ dành cho báo chí:
Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường
TS Nguyễn Gia Thọ
Email: Nguyengiatho88@gmail.com
Tel: 0978123789

UNDP
Phan Hương Giang, Phụ trách báo chí và truyền thông, Biến đổi khí hậu, Năng lượng và Môi trường
Email: phan.huong.giang@undp.org
ĐT: 0948466688

THÔNG TIN VỀ BAN TỔ CHỨC VÀ CÁC ĐỐI TÁC
Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường (ISPAE): Là tổ chức nghiên cứu khoa học đầu ngành trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường (MAE). Viện tập trung vào việc hoạch định các chính sách phục vụ phát triển nông nghiệp, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển bền vững tại Việt Nam.

Trung tâm Giám sát Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới thuộc Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP-WCMC): Là đối tác triển khai kỹ thuật toàn cầu của NTSP, hỗ trợ các chính phủ thiết lập nền tảng khoa học vững chắc nhằm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, phúc lợi con người và sự giàu có của tự nhiên.

Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP): Đóng vai trò là cơ quan điều phối trong nước của dự án, đảm bảo các cam kết khí hậu quốc tế được chuyển hóa thành các hành động quốc gia mang tính chống chịu cao. UNDP cũng là đơn vị dẫn dắt sáng kiến Sách Xanh "Blue Book" phiên bản năm 2022 (Blue Economy Scenarios for Viet Nam) và đang cập nhật, hoàn thiện và sớm công bố Sách xanh 2.0 về nền kinh tế biển xanh tại Việt Nam. Việc xây dựng Sách xanh 2.0 đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ các ngành kinh tế biển nhằm đáp ứng yêu cầu tăng trưởng bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu và hội nhập sâu hơn với các chuẩn mực quản trị đại dương quốc tế.