Đồng Tháp, ngày 24 tháng 03 năm 2026 - Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam phối hợp với Vườn Quốc gia Tràm Chim, tỉnh Đồng Tháp, và Quỹ Hỗ trợ Nghiên cứu và Bảo tồn ĐBSCL (MCF) tổ chức hội thảo “Phục hồi hệ sinh thái đất ngập nước bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long”.  Hội thảo là dịp để tổng kết các kết quả và bài học từ nỗ lực phục hồi sinh cảnh tại Vườn quốc gia Tràm Chim, đồng thời mở ra đối thoại về tương lai của các vùng đất ngập nước trong bối cảnh Đồng bằng sông Cửu Long đang phải thích ứng đồng thời với biến đổi khí hậu, chuyển đổi sinh kế và những thay đổi ngày càng sâu sắc về dòng chảy, nguồn nước và sử dụng đất.

Hệ sinh thái đất ngập nước là nền tảng sinh thái quan trọng của Đồng bằng sông Cửu Long - nơi tập trung nhiều khu đất ngập nước có giá trị như Tràm Chim, Láng Sen, U Minh Thượng và Mũi Cà Mau. Không chỉ là nơi cư trú của hàng nghìn loài thủy sinh, động thực vật hoang dã, các vùng đất ngập nước còn trực tiếp hỗ trợ sinh kế cho hàng triệu người dân, góp phần điều tiết nước, lưu trữ các-bon, bảo tồn nguồn gen quý hiếm và tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, các hệ sinh thái này đang chịu áp lực ngày càng lớn từ chuyển đổi mục đích sử dụng đất, phát triển hạ tầng thiếu đồng bộ, ô nhiễm, chế độ thủy văn và điều tiết dòng chảy tự nhiên chưa phù hợp, các tác động của các loài ngoại lai xâm hại và khí hậu cực đoan, dẫn đến suy giảm diện tích, suy thoái chất lượng sinh cảnh và mất mát đa dạng sinh học.    

Trong bối cảnh đó, phục hồi đất ngập nước ngày nay không còn được hiểu đơn thuần là trồng lại thảm thực vật hay khoanh vùng bảo vệ, mà gắn chặt hơn với việc khôi phục chế độ thủy văn phù hợp, tái kết nối hệ sinh thái ngập nước với sông ngòi, phát triển sinh kế thích ứng với lũ và xâm nhập mặn, đồng thời tạo dựng các cơ chế tài chính bền vững cho công tác bảo tồn. Cách tiếp cận tổng hợp này cũng đang từng bước được thúc đẩy tại Đồng bằng sông Cửu Long, nơi các giải pháp dựa vào thiên nhiên ngày càng được nhìn nhận là một cấu phần quan trọng trong định hướng thích ứng và phát triển bền vững của toàn vùng. Các ý kiến tại hội thảo cũng nhấn mạnh vai trò của khoa học và dữ liệu trong giám sát, quản lý và ra quyết định, nhằm nâng cao hiệu quả và tính bền vững của các giải pháp phục hồi.

Tại VQG Tràm Chim – khu Ramsar có diện tích hơn 7.300 ha và là nơi sinh sống của hơn 250 loài chim, các hoạt động phục hồi đang mang lại những tín hiệu tích cực. UNDP và các đối tác đang hỗ trợ thí điểm cơ chế chi trả dịch vụ hệ sinh thái đất ngập nước, phục hồi 110 ha sinh cảnh trọng yếu cho sếu đầu đỏ, đồng thời phát triển các mô hình sinh kế thích ứng  như canh tác lúa - cá, góp phần giảm áp lực khai thác tài nguyên và nâng cao thu nhập cho cộng đồng vùng đệm..

Ông Bùi Thanh Phong, Phó Giám đốc Vườn quốc gia Tràm Chim nhấn mạnh: “Phục hồi hệ sinh thái đất ngập nước không thể thành công nếu chỉ dựa vào một cơ quan hay một địa phương mà cần có sự tham gia của chính quyền các cấp, nhà khoa học, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế, cộng đồng địa phương."

Chính vì vậy, hội thảo cũng là  diễn đàn  kết nối các cơ quan quản lý, khu bảo tồn, giới khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương nhằm chia sẻ kinh nghiệm, xác định thách thức và thúc đẩy hợp tác trong giai đoạn 2026–2030, đặc biệt trong việc huy động nguồn lực và phát triển các mô hình như du lịch sinh thái, nông nghiệp thuận thiên và tài chính đổi mới. Thông qua các phiên trao đổi về hiện trạng hệ sinh thái đất ngập nước, các thách thức mới trong bối cảnh biến đổi khí hậu và chuyển đổi phát triển, cũng như những cơ hội hợp tác trong giai đoạn 2026–2030, hội thảo thúc đẩy cách tiếp cận phục hồi có tính liên ngành, dựa trên thực tiễn và có sự tham gia rộng rãi.  

Phục hồi đất ngập nước ở Đồng bằng sông Cửu Long là một ưu tiên không chỉ của bảo tồn đa dạng sinh học, mà còn của an ninh nguồn nước, sinh kế địa phương và khả năng chống chịu và thích ứng với biến đổi khí hậu tại nơi đây.

Thông tin liên hệ dành cho báo chí:

Phan Hương Giang    
Phụ trách báo chí và truyền thông, Biến đổi khí hậu, Năng lượng và môi trường   
Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc tại Việt Nam (UNDP)  
Email: phan.huong.giang@undp.org  
Mob: 0948466688

Lý Văn Lợi 
Điều phối dự án 
Quỹ Hỗ trợ Nghiên cứu và Bảo tồn ĐBSCL (Mekong Conservancy Foundation) 
Email: lvloi@ctu.edu.vn