Бишкек, 8-декабрь 2025 — Бириккен Улуттар Уюмунун Өнүктүрүү Программасы (БУУӨП) Башкы прокуратура тарабынан демилгеленген жана Коррупцияга каршы эл аралык күнгө арналган «Жаштар жана мамлекеттик институттар: коррупцияга каршы биргелешкен кадамдар» аттуу тегерек столду өткөрүүгө колдоо көрсөттү. Иш-чара мамлекеттик органдарды, жогорку окуу жайларын, жарандык коомду жана эл аралык өнөктөштөрдү бириктирип, өлкөдө адилеттүүлүктү, ачыктыкты жана отчеттуулукту чыңдоого багытталган кесиптик диалог жана тажрыйба алмашуу үчүн маанилүү аянтча болду.

Кыргыз Республикасынын Башкы прокурорунун орун басары Баймурза Маатов: «Коррупцияга каршы күрөш системдүү ыкманы жана коомдун чыныгы катышуусун талап кылат. Жаштар — чынчылдыкты жана мыйзамдын үстөмдүгүн илгерилетүүдө мамлекеттин негизги өнөктөшү. Бүгүн талкуулап жаткан биргелешкен кадамдар бардык секторлордо ачыктык жана отчеттуулук боюнча туруктуу практикалардын негизин түзөт», — деди. 

БУУӨП аналитикалык, институционалдык жана билим берүү ишмердүүлүгүн айкалыштырган комплекстүү колдоо аркылуу улуттук антитеррордук (антикоррупциялык) архитектураны чыңдоого ырааттуу жардам берип келет. Улуттук органдар жана эксперттик коомчулук менен биргеликте коррупцияга каршы саясат, механизмдер жана жергиликтүү практикалар боюнча изилдөөлөр жүргүзүлүүдө. Ошондой эле Кыргыз Республикасынын бир катар негизги мыйзамдары — «Мамлекеттик сатып алуулар жөнүндө», «Коррупциялык укук бузуу жөнүндө билдирген адамдарды коргоо жөнүндө», «Кызыкчылыктардын кагылышуусу жөнүндө» жана «Коррупцияга каршы аракеттенүү жөнүндө» — БУУнун Коррупцияга каршы конвенциясына жана эл аралык стандарттарга шайкештиги боюнча төрт укуктук талдоо жүргүзүлдү. 

БУУӨПтүн Кыргызстандагы Туруктуу өкүлү Александра Соловьева: «Коррупцияга каршы эл аралык күнгө арналган иш-чарага катышуу — БУУӨП үчүн чоң сыймык. Башкы прокуратуранын демилгесин жана мамлекеттин, жарандык коомдун, жеке сектордун, эл аралык өнөктөштөрдүн жана жаш лидерлердин күч-аракетин бириктирүү мүмкүнчүлүгүн жогору баалайбыз. Адилеттүү, туруктуу жана жарандардын ишенимине татыктуу институттарды куруу боюнча бирдиктүү аракеттер өтө маанилүү», — деп белгиледи. 

Мунун параллелинде институционалдык туруктуулук жана прокуратуранын потенциалы чыңдалууда: Башкы прокуратуранын эл аралык-укуктук кызматташтыкты өнүктүрүү стратегиясынын долбоору, ошондой эле 2025–2027-жылдарга карата коррупцияга каршы маалыматтык саясат боюнча Мамлекеттик программасы иштелип чыкты. Алар 2025–2030-жылдарга карата Коррупцияга каршы мамлекеттик стратегияга жана 2030-жылга чейин улуттук өнүктүрүү программасына шайкеш келтирилген. Өзгөчө көңүл институционалдык бүтүндүктү бекемдөөгө, коррупциянын алдын алууга, коррупциялык экспертиза жүргүзүүгө жана нормативдик укуктук актыларды өркүндөтүүгө бурулууда. 

АКШнын Кыргызстандагы Элчилигинин саясий маселелер боюнча кеңешчиси Мелисса Кроуфорд: «Бүгүнкү иш-чара Коррупцияга каршы эл аралык күндүн глобалдык маанисин баса белгилейт жана ачыктык менен отчеттуулуктун принциптерине жалпы берилгендикти чыңдайт. Ал мамлекеттик органдарды, университеттерди, жаштарды жана эл аралык өнөктөштөрдү коррупцияга каршы күрөштө бириктирген маанилүү аянтча болуп саналат», — деп белгиледи. 

Иштин маанилүү бөлүгү — адам ресурстарын өнүктүрүү: КР Президентинин алдындагы Мамлекеттик кызмат академиясы менен биргеликте «Натыйжалуу башкаруу жана коррупцияга каршы аракеттенүү» аттуу 120 сааттык магистратура программасы ишке ашырылды. Программаны прокуратура органдарынан, министрликтерден, жергиликтүү өз алдынча башкаруудан жана жарандык коомдон 17 адис бүтүрдү. 

Кошумча түрдө алдын алуу жана коомду тартуу боюнча инструменттер кеңейүүдө: ачыктыкты илгерилеткен жарандык демилгелер колдоого алынууда, санариптик чечимдер өнүктүрүлүүдө, мониторинг жана отчеттуулук механизмдери жакшыртылууда, мамлекет, жеке сектор жана бейөкмөт уюмдар ортосундагы диалог бекемделүүдө. Бул аракеттер 2026-жылы да улантылат.