Ар күн эртең менен эрте, биринчи жыйын башталып жана биринчи кат жөнөтүлө электе, БУУӨПтүн Бишкектеги кеңсесинде жөнөкөй бирок ошол эле учурда маанилүү иш аткарылат: унаа кубаттагычтан ажыратылып, жаңы жумуш күнүнө даярдалат. Бензин жок. Май текшерүү жок. Болгону электр энергиясы — ошол эле кеңсени, техникаларды жана туруктуу өнүгүүнү илгерлетип жаткан кызматкерлердин ишин камсыз кылган энергия. 

Бир караганда бул өтө деле маанилү эмес өзгөрүү катары сезилиши мүмкүн. Бирок 2 миллиондон ашык унаа катталган жана анын ичинде болгону 1 пайызынан кеми гана электр унааларынын түзгөн өлкө үчүн, ар бир мындай кадам маанилүү. 

Кыргыз Республикасы экологиялык таза транспортко өтүүнү акырындап ылдамдатууда. Жаңыланган Улуттук деңгээлде аныкталган салымга (УДАС) төмөн көмүртектүү мобилдүүлүктү өнүктүрүү чаралары киргизилди. Электр унааларын импорттоого КНС боюнча жеңилдиктер берилди. Мамлекеттик «Чакан ГЭС» ААКы өлкөнүн негизги туристтик аймактарынын бири болгон Ысык-Көл облусунда 10 кубаттоо станциясын орнотууда. Электр транспортун өнүктүрүү жашыл экономика программасынын артыкчылыктуу багыттарынын бири катары аныкталып, электромобилдүүлүк расмий түрдө өлкөнүн климаттык милдеттенмелерине чыгындыларды азайтуу чарасы катары киргизилди. 

БУУӨПтүн 2030-жылга чейин энергияны натыйжалуу пайдалануу, кайра жаралуучу энергия булактары жана төмөн көмүртектүү мобилдүүлүк аркылуу өзүнүн көмүртек изин 50 пайызга кыскартуу боюнча глобалдык милдеттенмесинин алкагында, БУУӨПтүн Кыргыз Республикасындагы кеңсеси электр унаасын сатып алып, кеңсенин короосуна кубаттоо станциясын орнотту. Жаңы унаа уюмдун автопаркындагы бензин менен жүргөн унаанын ордуна тургузулду. 

Дүйнө жүзү боюнча БУУӨПтүн автопаркы уюмдун операциялык чыгындыларынын болжол менен 12 пайызын түзөт. Ошондуктан электр унааларына өтүү чыгындыларды кыскартуунун эң түз жана натыйжалуу жолдорунун бири болуп саналат. 

Жаңы унааны эң жакшы билген адам — аны күн сайын айдаган адам 

«Бул жерде иштей баштаганда кадимки бензин менен жүргөн унаам бар эле», — деп эскерет БУУӨПтүн айдоочусу Дмитрий. 

«Бир нече айдан кийин электр унаасы келди. Ал башкарууга абдан ыңгайлуу, көптөгөн сенсорлор менен жабдылган заманбап унаа». 

Айрыкча коопсуздук системалары байкалат: автоматтык токтоткучу бар парковка токтотмо (парковка) сенсорлору, жолдо айдоочунун көңүлүн көзөмөлдөөчү система, тилкеде кармоо функциясы жана арткы орундуктагы жүргүнчүлөр үчүн коопсуздук курун тагынуу тууралуу эскертүүлөр. 

«Коопсуздук жагынан бул таптакыр башка деңгээл», — дейт каарман. 

Практикалык артыкчылыктары да сезилбей койбойт. Кеңсенин өзүнүн кубаттоо станциясы бар. Унаа түнкүсүн кубатталат да, эртең менен толук даяр болот. Май куюучу жайга баруунун, күйүүчү майга чыгым кетирүүнүн жана май алмаштыруунун кереги жок. 

«Бул унаага чейин шаар ичинде бензин чыгымы 100 чакырымга 15–16 литр болчу, кээде 12 литрге түшчү. Азыр унааны ушул жерден эле кубаттайбыз. Үнөм чоң жана реалдуу». 

Кубаттоо убактысы тууралуу суроого ал жөнөкөй жооп берет: 

«Баары батареянын деңгээлине жараша. Жакында кубаты 28 пайыз болгондо 8 саатка туташтырдым. Кечинде калтырсаң, эртең менен толук кубатталып калат». 

БУУӨПтүн Кыргыз Республикасындагы кеңсесинин бул кадамы уюм ичиндеги кеңири өзгөрүүлөргө шайкеш келет. Бүгүнкү күндө БУУӨПтүн дүйнөдөгү 65тен ашык кеңсеси бензин менен жүргөн унааларды электр унааларына алмаштырууга жардам берген демилгеге кошулду. 

Кыргызстан үчүн үлгү көрсөтүүчү таасири да маанилүү. БУУӨП өнөктөштөр менен биргеликте айыл аймактарында кайра жаралуучу энергияга жеткиликтүүлүктү кеңейтүүдө жана энергетика менен климатка туруктуу шаарларды камтыган алты сектор боюнча Улуттук адаптация планын иштеп чыгууга колдоо көрсөтүүдө. БУУӨП кеңсесинин короосундагы электр унаасы — өтүү мүмкүн, технологиялар жеткиликтүү экенин жана эл аралык уюмдар өзгөрүүнү өздөрүнөн баштоого даяр экенин көрсөткөн белги. 

Кыргыз Республикасы буга чейин Жашыл экономиканы өнүктүрүү программасын бекитип, Министрлер Кабинетинин Төрагасынын жетекчилиги алдында Жашыл экономика жана климаттын өзгөрүшү боюнча Координациялык кеңешти түзгөн. 

Күн аяктап, кабель кайра туташып, жаңы кубаттоого даяр турат. Эртең менен унаа кайра толук кубатталган болот, тынч, ашыкча чыгымсыз жана күйүүчү майсыз. Электр мобилдүүлүгү жаңыдан күч алып жаткан өлкө үчүн, чоң өзгөрүү дал ушундай чечимдерден башталат.