Ноолуур, арьс ширний салбарын ногоон нийлүүлэлтийн сүлжээг бэхжүүлэх талаар хэлэлцлээ
September 2, 2026
Улаанбаатар, 2026 оны 9-р сарын 2 – Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам (ХХААХҮЯ) болон НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр (НҮБХХ) ноолуур, арьс ширний салбарын тогтвортой, ногоон нийлүүлэлтийн сүлжээний асуудлаар техникийн зөвлөлдөх уулзалтыг зохион байгууллаа. Тус зөвлөлдөх уулзалтад төр, хувийн хэвшил, эрдэм шинжилгээний байгууллага, техникийн мэргэжилтнүүд, Монголын Ноолуурын Холбоо болон Монголын Арьс Ширний Үйлдвэрлэлийн Холбооны төлөөлөл оролцож, тогтвортой үйлдвэрлэлд шилжихэд тулгарч буй бодлогын болон техникийн сорилтуудыг хэлэлцэв.
Арга хэмжээг нээж хэлсэн үгэндээ НҮБХХ-ийн Монгол Улс дахь Суурин төлөөлөгч Лионел Лорoн химийн бодисын аюулгүй менежмент, ногоон нийлүүлэлтийн сүлжээ нь байгаль орчинд учруулах сөрөг нөлөө, эрсдэлийг бууруулж, салбарын тогтвортой байдлыг бэхжүүлэхэд чухал ач холбогдолтойг онцоллоо. ХХААХҮЯ-ны Хөнгөн үйлдвэрийн бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга М.Дондогдорж Монгол Улсын хөнгөн үйлдвэрийн салбарын тогтвортой хөгжил, өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн төрийн бодлогын тэргүүлэх чиглэлүүдийг танилцууллаа. Мөн НҮБХХ-ийн Ази, Номхон далайн бүсийн техникийн зөвлөх Шинь Хэ төрийн байгууллага, салбарын холбоод, судалгааны байгууллага болон хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагаанд тулгуурлан цэвэр үйлдвэрлэлийн технологи, химийн бодисын тогтвортой менежментийг дэмжихэд төслийн гүйцэтгэх үүргийг онцлон тэмдэглэв.
Үндэсний болон олон улсын мэргэжилтнүүд химийн бодисын тогтвортой менежмент, тойрог эдийн засгийн зарчим, ногоон материалын хэрэглээ, химийн бодисын тооллого болон ноолуур, арьс ширний салбарт хэрэглэх амьдралын мөчлөгийн үнэлгээний аргачлалын талаар практик туршлага хуваалцлаа.
“Ногоон нийлүүлэлтийн сүлжээ ба тогтвортой үйлдвэрлэлийн боломжууд” болон “Тогтвортой үйлдвэрлэл, цэвэр технологи ба чадавх бэхжүүлэх хэрэгцээ” сэдэвт бүлгийн хэлэлцүүлгүүдээр оролцогчид химийн бодисын эрсдэлийг бууруулах, цэвэр технологийн хэрэглээг нэмэгдүүлэх, техникийн чадавхыг бэхжүүлэх, нийлүүлэлтийн сүлжээний бүх үе шатанд тогтвортой үйлдвэрлэлийн арга барилыг нэвтрүүлэх тэргүүлэх арга хэмжээг тодорхойлов.
Зөвлөлдөх уулзалтын онцлог нь үйлдвэрүүдийн технологийн инженерүүд, техникийн мэргэжилтнүүд, судлаачид болон салбарын холбоодын идэвхтэй оролцоо байв. Тэд үйлдвэрлэлийн үйл явц, химийн бодисын хэрэглээ, технологийн сорилт, боломжуудын талаар бодит туршлага, мэдлэгээ хуваалцсанаар төслийн цаашдын үйл ажиллагаа, туршилтын санаачилга, судалгаа шинжилгээ болон бодлогын зөвлөмжид тусгах саналуудыг тодорхойлоход хувь нэмэр оруулав. Түүнчлэн оролцогч талууд химийн хорт болон аюултай бодисын хэрэглээг бууруулах, аюул багатай, нөөцийн үр ашигтай хувилбаруудын хэрэглээг нэмэгдүүлэх, төр, хувийн хэвшил, эрдэм шинжилгээний байгууллага болон мэргэжлийн холбоодын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх шаардлагатайг онцлон тэмдэглэв.
Тус арга хэмжээ нь Даян Дэлхийн Байгаль Орчны Сангийн санхүүжилттэй “Монгол Улсын нийлүүлэлтийн сүлжээнээс химийн хорт болон аюултай бодисыг халах нь” төслийн хүрээнд зохион байгуулагдсан бөгөөд төслийг НҮБХХ-ийн дэмжлэгтэйгээр ХХААХҮЯ хэрэгжүүлж байна. 2025-2030 онд хэрэгжих тус төсөл нь ноолуур, арьс ширний салбарын химийн бодисын менежментийг сайжруулж, нөөцийн үр ашигтай, байгаль орчинд ээлтэй, тогтвортой үйлдвэрлэлийн арга барилыг дэмжихэд чиглэж байна.
Даян дэлхийн байгаль орчны сангийн тухай
Даян дэлхийн байгаль орчны сан (ДЭМБС) нь байгаль орчны чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг дэлхийн хамгийн том олон талт санхүүгийн механизм юм. Тус сангийн хүрээнд хэрэгжиж буй үйл ажиллагаанууд нь дэлхийн тулгамдсан байгаль орчны асуудлуудыг уялдаа холбоотой, нэгдсэн байдлаар шийдвэрлэхэд чиглэдэг. ДЭМБС-ийн санхүүжилт нь хөгжиж буй орнуудад олон улсын байгаль орчны зорилтуудыг хэрэгжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлдэг.
НҮБХХ-ийн тухай
Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Хөгжлийн хөтөлбөр (НҮБХХ) нь ядуурлыг бууруулах, тэгш бус байдлыг арилгах, эрсдэлд тэсвэртэй байдлыг бэхжүүлэх чиглэлээр ажилладаг НҮБ-ын тэргүүлэх байгууллага юм. НҮБХХ нь дэлхийн 170 гаруй улс, нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулж, засгийн газар, иргэний нийгэм, хувийн хэвшилтэй хамтран хүн, байгальд ээлтэй, тогтвортой, урт хугацааны шийдлүүдийг хэрэгжүүлдэг.
Холбоо барих
Б.Хулан | НҮБХХ-ийн Мэдээлэл, харилцаа хариуцсан мэргэжилтэн | khulan.bayarsaikhan@undp.org | 976-99096434