Светлана Радченко ушундай жагдайларда дээрлик он жылдан бери адамдарга жардам берип келет. Бүгүнкү күндө ал Кыргызстандын аймактарындагы калктын негизги топторуна укуктук жардам көрсөткөн 26 параюристтин бири. 

Укуктарды коргоого жардам берген билим  

Светлана 2016-жылы коомдук коргоочу катары иштей баштаган. Бул убакыт аралыгында ал аялдарга юридикалык кеңеш гана эмес, мамлекеттик органдарга же сотко кайрылууда коштоп жүрүү сыяктуу колдоо керек болгон көптөгөн учурларга күбө болгон. 

Анын кесиптик өнүгүүсүндөгү маанилүү этаптардын бири БУУӨПтүн колдоосу менен Глобалдык фонддун долбоорунун алкагында өткөн окуу программасы болду. 

«Мен базалык курстардан өттүм. Бул мага абдан чоң жардам берди. Азыр кардарларымдын көптөгөн маселелерин өзүм чечип, юридикалык кеңеш берип жана сот процесстерине катыша алам», — дейт Светлана. 

Татаал учурларда параюристтер аларга багыт көрсөтүп, укуктук стратегияны иштеп чыгууга көмөк көрсөткөн насаатчы-адвокаттарга кайрыла алышат. 

«БУУӨП жана насаатчы-адвокаттар дайыма мени менен байланышта болуп турушат», — деп белгилейт Светлана. 

Мындай колдоо бир жолку окуу менен гана чектелбейт. Параюристтер билимге, практикалык көндүмдөргө жана чыныгы укуктук кырдаалдарда өз алдынча иштөөгө жардам берген кесиптик тармакка жеткиликтүүлүк алышат. 

Бир консультациядан системалуу укуктук жардамга чейин 

Бүгүн Светлана ондон ашуун ишти коштоп, жүзгө жакын консультация өткөрүп келет. Айрым аялдар үчүн өз укуктарын жана мамлекеттик органдарга кайрылуунун тартибин түшүндүрүп берүү жетиштүү болсо, башкаларга сот процесстерине катышууну камтыган олуттуу колдоо талап кылынат. 

«Мен адамдарга дайыма айтам: укук коргоо органдарынан коркпош керек, өз укугуңарды коргош керек», — дейт Светлана. 

Анын тажрыйбасы укуктук жардамга жетүү жөнөкөй түшүнүктөн башталарын көрсөтөт: ар бир адамдын укуктары бар жана ал аларды коргой алат. 

Долбоордун алкагында БУУӨП Кыргызстандын аймактарында параюридикалык жардам көрсөтүү системасын өнүктүрүүнү колдойт. Параюристтер өкмөттүк эмес уюмдарда иштеп, насаатчылардан жана уюм жетекчилеринен кесиптик колдоо алышат. Кошумча окуу мүмкүнчүлүктөрү Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Юридикалык жардам кызматынын онлайн-курстары аркылуу жеткиликтүү. Ошондой эле Кыргызстандын Эл аралык университетинин базасында параюристтер үчүн онлайн-курстар жана сертификаттоо системасы иштелип чыккан. 

Долбоорго катышкан айрым адистер буга чейин эле Кыргызстандын параюристтеринин расмий реестрине киргизилген. 

Ошентип, көрсөтүлүп жаткан колдоо бүгүн жекече аялдарга консультация алууга жардам бербестен, жергиликтүү деңгээлде укуктук жардамдын жеткиликтүүлүгүн да бекемдейт. 

БУУӨП Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигин улуттук артыкчылыктарга, ТӨМ 3кө жана «Ден соолугу чың адам – өнүккөн өлкө» программасына ылайык туруктуу жана адамга багытталган саламаттык сактоо системасын чыңдоодо колдойт. 

Бул материал БУУӨПтүн «Кыргыз Республикасында ВИЧти жана кургак учукту натыйжалуу көзөмөлдөө» долбоорунун алкагында даярдалды. Долбоор Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги менен биргеликте жана СПИДге, кургак учукка жана безгекке каршы күрөшүү боюнча Глобалдык фонддун каржылык колдоосу менен ишке ашырылууда.