Ninh Bình, ngày 06 tháng 2 năm 2026 – Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) phối hợp cùng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội thảo tham vấn “Đánh giá cơ sở tình hình ô nhiễm chất thải nhựa trong ngành du lịch Việt Nam”.
Hội thảo nhằm chia sẻ các phát hiện chính từ báo cáo nghiên cứu đánh giá cơ sở về hiện trạng phát sinh, quản lý và tác động của chất thải nhựa trong ngành du lịch, tập trung vào hai địa phương trọng điểm là Ninh Bình và Đà Nẵng; đồng thời đề xuất các giải pháp phù hợp với bối cảnh quốc gia và điều kiện cụ thể của một số địa phương thúc đẩy du lịch xanh, tuần hoàn gắn với quản lý hiệu quả chất thải nhựa hướng tới phát triển bền vững.

Thách thức từ sự tăng trưởng: Gánh nặng chất thải nhựa
Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 – 2030, du lịch được xác định là trụ cột kinh tế quan trọng. Tuy nhiên, sự tăng trưởng nhanh của ngành cũng đang tạo ra áp lực ngày càng lớn lên môi trường, đặc biệt ô nhiễm chất thải nhựa.

Theo kết quả nghiên cứu tại các đô thị du lịch biển như Đà Nẵng, khách lưu trú phát thải chất thải nhựa gấp hơn 2 lần so với khách tại các điểm du lịch sinh thái như Ninh Bình (0,27 kg/ngày so với 0.12kg/ngày). Du khách là nguồn phát thải chính, với lượng chất thải nhựa cao gấp 1,7 – 3 lần so với người dân địa phương.

Hành vi tiêu dùng cũng góp phần đáng kể vào thực trạng này. Tại Ninh Bình, 72% du khách sử dụng nhiều hơn 03 chai nhựa/ngày. Trong khi đó, 95% doanh nghiệp tại Ninh Bình và 81,6% tại Đà Nẵng vẫn cung cấp nhựa dùng một lần cho du khách, dù mức độ nhận thức về tác hại môi trường của chất thải nhựa là rất cao.

Kết quả kiểm toán chất thải nhữa cũng chỉ ra rằng mỗi năm nhóm sản phẩm nhựa phổ biến nhất bao gồm: chai nhựa PET, túi ni-lông và hộp xốp, chiếm hơn 90% tổng lượng chất thải nhựa tại các điểm đến và khu vực lưu trú. Cụ thể, tại Đà Nẵng, núi ni-lông và nhựa dùng một lần (SUPs) chiếm tỷ trọng cao nhất (23,7%) trong tổng lượng chất thải nhựa, cao hơn chai nhựa PET. Tại Ninh Bình, chai nhựa PET lại chiếm tỷ trọng cao nhất (38%), phản ánh thói quen sử dụng nước đóng chai khi di chuyển và thăm quan các điểm di sản.

“Chi phí của việc không hành động” – Hệ lụy kinh tế của ô nhiễm chất thải nhựa
Điểm nổi bật của nghiên cứu là việc định lượng “Chi phí của việc không hành động” (Cost of Inaction – COI), cho thấy ô nhiễm chất thải nhựa không chỉ là vấn đề môi trường, mà còn dẫn tới hệ quả tổn thất lớn về kinh tế.

Tại Đà Nẵng, tổng COI ước tính lên tới 1.743,7 tỷ đồng mỗi năm, trong đó thiệt hại kinh tế chiếm hơn 44% (khoảng 772 tỷ đồng) từ chi phí thu gom, xử lý chất thải và bảo trì cơ sở hạ tầng.

Tại Ninh Bình, tổng COI ước tính là 606,7 tỷ đồng mỗi năm. Dù thiệt hại kinh tế trực tiếp thấp hơn, nguy cơ rò rỉ chất thải nhựa tại các khu vực di sản và sông nước là rất lớn, với hơn 146 tấn chất thải nhựa thất thoát ra môi trường mỗi năm. Đáng chú ý, 93,8% trong tổng COI của tỉnh là tổn thất thương hiệu điểm đến, phản ánh nguy cơ du khách có thể “không trở lại” do ấn tượng tiêu cực về môi trường.

Ông Vũ Thái Trường, Trưởng Ban Biến đổi khí hậu, Năng lượng và Môi trường, UNDP Việt Nam nhấn mạnh: "Qua phân tích “chi phí của việc không hành động” (Cost of Inaction), báo cáo chỉ rõ yêu cầu cần có sự chuyển đổi mang tính chủ động và hệ thống trong ngành du lịch. Theo đó, đầu tư cho các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm chất thải nhựa không nên được nhìn nhận như một chi phí gia tăng, mà là khoản đầu tư chiến lược giúp bảo vệ sức cạnh tranh, hình ảnh và lợi ích kinh tế dài hạn của các điểm đến, các doanh nghiệp du lịch. Từ dữ liệu thực tế, cách tiếp cận cần chuyển dịch từ xử lý chất thải nhựa sau thải bỏ mang tính bị động, sang giảm thiểu tại nguồn, với sự tham gia chủ động từ khu vực tư nhân thông qua các cơ chế đầu tư và tài chính phù hợp cho những mô hình kinh doanh du lịch đổi mới sáng tạo, thay thế dần sản phẩm nhựa dùng một lần, hướng tới phát triển bền vững.”

Hướng tới Du lịch Xanh và Bền vững
Hội thảo có sự tham gia của đại diện Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam – Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Cục Môi trường – Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình và thành phố Đà Nẵng và các sở ban ngành liên quan, các tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, ban quản lý điểm đến, hiệp hội du lịch và các chuyên gia, doanh nghiệp du lịch. Các đại biểu cùng thảo luận về giải pháp thực tiễn, tập trung vào ba nhóm chính:
Về chính sách, cần lồng ghép mục tiêu giảm ô nhiễm chất thải nhựa vào các tiêu chí đánh giá chất lượng du lịch và hệ thống xếp hạng cơ sở lưu trú, gắn với các tiêu chí của “Nhãn du lịch xanh”.

Về hạ tầng, cần triển khai đồng bộ phân loại chất thải rắn tại nguồn, đầu tư hạ tầng thu gom riêng cho chất thải nhựa tại các điểm đến du lịch, tăng cường thu gom tại các “điểm nóng” rò rỉ nhựa như khu vực ven sông và ven biển.

Về doanh nghiệp, cần thúc đẩy một số mô hình thay thế nhựa dùng một lần, một cách có lộ trình, tại các cơ sở lưu trú và điểm đến có tỷ trọng phát sinh chất thải nhựa lớn.

Ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục du lịch Quốc gia Việt Nam nhấn mạnh “giảm thiểu rác thải nhựa không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu trong tiến trình phát triển du lịch bền vững, xanh và có trách nhiệm. Cục Du lịch quốc gia Việt Nam cam kết sẽ lắng nghe, tiếp thu các kết quả nghiên cứu, ý kiến tham vấn và khuyến nghị được đưa ra tại Hội thảo, làm cơ sở cho việc hoàn thiện chính sách, định hướng phát triển sản phẩm, cũng như tăng cường phối hợp liên ngành nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh trong ngành du lịch. Đây là chiến lược mang lại lợi ích kép: vừa bảo vệ cộng đồng, vừa nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch quốc gia, vừa giữ vững giá trị thương hiệu du lịch Việt Nam”.

Nghiên cứu này là một phần của Chương trình đổi mới sáng tạo mảng nhựa do UNDP triển khai cấp khu vực (GPIP) – Giai đoạn II được tài trợ bởi Chính phủ Nhật Bản (JSB), là cơ sở khoa học quan trọng nhằm hỗ trợ hoạch định chính sách và thúc đẩy các giải pháp quản lý chất thải nhựa trong ngành du lịch giai đoạn tới.

Về Báo cáo: Nghiên cứu áp dụng khung phân tích DPSIR và Phân tích dòng vật chất (MFA), kết hợp khảo sát định lượng với 258 doanh nghiệp và 216 du khách, cùng kiểm toán chất thải nhựa chi tiết tại Ninh Bình và Đà Nẵng.

Để biết thêm thông tin, vui lòng liên hệ: 
UNDP Việt Nam 
Bà Phan Hương Giang, Phụ trách Báo chí và Truyền thông, Biến đổi khí hậu, Năng lượng và Môi trường 
Email: phan.huong.giang@undp.org. 
ĐT: 0948466688