Diễn giả: Bà Caitlin Wiesen
Quyền Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc và Trưởng đại diện Thường trú Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP)
Thời gian: 16/9/2019

-    Kính thưa ngài Lê Công Thành, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường
-    Thưa các vị khách quý đại diện các cơ quan chính phủ
-    Các đồng nghiệp đại diện cho các đối tác phát triển
-    Thưa quý vị đại biểu,

Xin chào, Xin chào các Quý vị đại biểu,

Trước hết, tôi xin cảm ơn Bộ Tài nguyên và Môi trường đã mời Liên Hợp Quốc tại Việt Nam phát biểu tại Lễ kỷ niệm Ngày Quốc tế về Bảo tồn Tầng Ô-dôn quan trọng này.

Chủ đề của Ngày Ô-dôn thế giới 2019 “32 năm nối tiếp hành trình bảo vệ tầng Ô-dôn” kỷ niệm những thành tựu đáng ghi nhân đã đạt được theo Nghị định thư Montreal, huy động hợp tác quốc tế rộng lớn để bảo vệ tầng ô-dôn và khí hậu. Nó cũng nhắc nhở chúng ta rằng trong khi nhiều việc đã được thực hiện để đảo ngược sự suy giảm tầng ô-dôn, vẫn còn nhiều việc phải làm và chúng ta cần tăng gấp đôi nỗ lực để đảm bảo một hành tinh khỏe mạnh, quan trọng đối với sức khỏe của tất cả mọi người.

Tôi muốn nhớ lại rằng Nghị định thư Montreal về các chất làm suy giảm tầng ô-dôn đã được ký đúng vào ngày này 32 năm trước, nhằm mục đích loại bỏ trên toàn thế giới các chất đe dọa tầng ô-dôn. Như chúng ta đã biết, sự tồn tại của tầng ô-dôn là điều cần thiết để bảo vệ tất cả sự sống trên Trái đất vì nó hấp thụ hiệu quả bức xạ tia cực tím (UV) từ mặt trời.

Để kỷ niệm ngày Nghị định thư Montreal được ký vào ngày 16 tháng 9 năm 1987 và để ghi nhận tầm quan trọng của những nỗ lực toàn cầu trong việc tiếp tục bảo vệ Tầng ô-dôn, ngày 19 tháng 12 năm 1994, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tuyên bố ngày 16 tháng 9 là Ngày Quốc tế Bảo vệ tầng Ô-dôn. Ngày đầu tiên được kỷ niệm là ngày 16 tháng 9 năm 1995.

Nhờ những nỗ lực đáng kể trên toàn cầu, hầu hết các chất làm suy giảm tầng ô-dôn (ODS) đã bị loại bỏ dần trong 32 năm qua, tuy nhiên chúng ta đang phải đối mặt với thách thức mới là các chất thay thế chính - Hydrofluorocarbons (hay gọi tắt là HFC)- một nhóm khí Nhà kính mạnh mẽ, đang phát triển nhanh chóng. Để đối phó với thách thức mới này, các bên tham gia Nghị định thư Montreal đã đồng ý thông qua Bản sửa đổi, bổ sung Kigali để giảm dần chất HFC, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2019 và khiến cho Nghị định thư Montreal rất phù hợp với hành động khí hậu toàn cầu.

Liên quan tới nỗ lực này, thay mặt Liên Hợp quốc tại Việt Nam, tôi xin chúc mừng Chính phủ Việt Nam đã phê chuẩn Bản Sửa đổi, bổ sung Kigali của Nghị định thư Montreal về các chất làm suy giảm tầng ô-dôn tại Nghị quyết # 64/NQ-CP ngày 04 tháng 9 năm 2019. Tính đến hôm nay, 82 quốc gia đã phê chuẩn Bản Sửa đổi, bổ sung Kigali, bao gồm cả Việt Nam.

Dựa trên những thành tựu và đóng góp đáng khen ngợi của Chính phủ Việt Nam và các bên liên quan khác ở trong nước đối với những nỗ lực đáng kể và đóng góp đáng khen ngợi cho việc bảo vệ tầng ô-dôn trong ba thập kỷ qua, việc Việt Nam phê chuẩn Bản sửa đổi, bổ sung Kigali cho thấy một cam kết quan trọng khác của đất nước. Cam kết này sẽ góp phần vào nỗ lực toàn cầu nhằm giảm phát thải khí nhà kính và tránh được đến 0.4°C nhiệt độ toàn cầu nóng lên tính đến cuối thế kỷ.

Thưa quý vị,

Việc thực hiện thành công Nghị định thư Montreal và Bản sửa đổi, bổ sung Kigali đòi hỏi sự hợp tác mạnh mẽ và tiếp tục giữa tất cả các chính phủ và các đối tác phát triển ở cấp độ toàn cầu, và giữa các bộ ngành và chính quyền địa phương và tất cả các bên liên quan, đặc biệt là khu vực tư nhân ở cấp quốc gia.

Chúng tôi rất phẩn khởi rằng các cơ quan Liên hợp quốc và đối tác phát triển, bao gồm UNDP, UNIDO, UNEP, Ngân hàng thế giới, và các tổ chức khác đã tích cực hỗ trợ Việt Nam trong những năm qua cho các hoạt động liên quan đến Nghị định thư Montreal. UNDP cũng đã hợp tác với khoảng 120 quốc gia trong việc thực hiện Nghị định thư Montreal và hỗ trợ hợp tác giữa các cơ quan và cùng làm việc với UNEP, UNIDO, Ngân hàng Thế giới và các tổ chức song phương (Úc, Canada, Pháp, Đức, Nhật Bản, Ý, New Zealand và Mỹ). Liên Hợp Quốc và UNDP cam kết hỗ trợ quan hệ đối tác hiện tại với Chính phủ Việt Nam để thực hiện thành công Nghị định thư Montreal, đặc biệt tập trung vào Bản sửa đổi, bổ sung Kigali.

Tôi xin kết luận với trích dẫn của Tổng thư ký Liên hợp quốc, ngài António Guterres nhân dịp Ngày quốc tế bảo tồn tầng ô-dôn, 16 tháng 9 năm 2019:

Tổng thư ký tuyên bố, và tôi xin trích dẫn là “… Nghị định thư Montreal vừa là một ví dụ truyền cảm hứng về việc loài người có khả năng hợp tác để giải quyết thách thức toàn cầu và là công cụ chính để giải quyết khủng hoảng khí hậu ngày nay.” “Nghị định the Montreal có thể mang lại kết quả quan trọng đối với sự thay đổi khí hậu thông qua Bản sửa đổi, bổ sung Kigali nhằm vào khí hydrofluorocarbons (HFC), các loại khí đốt nóng khí hậu mạnh mẽ vẫn được sử dụng trong các hệ thống làm mát. Việc giảm dần những khí này có thể làm giảm sự nóng lên toàn cầu tới 0,4 °C trong thế kỷ này” “Việc thực hiện Bản sửa đổi, bổ sung Kigali sẽ là tiền đề và là trung tâm cho hành động khí hậu”.

Dựa trên mối quan hệ đối tác mạnh mẽ với Chính phủ Việt Nam, đặc biệt là Bộ Tài nguyên và Môi trường và các đối tác phát triển, Liên hợp quốc tại Việt Nam cam kết hợp tác chặt chẽ với Chính phủ và tất cả các bên liên quan để giải quyết các thách thức ngày càng tăng của biến đổi khí hậu và sự suy giảm tầng ô-dôn ở Việt Nam.

Tôi chúc Quý vị có một lễ kỷ niệm tuyệt vời và buổi thảo luận hiệu quả về các giải pháp can thiệp hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính theo Nghị định thư Montreal và Bản sửa đổi, bổ sung Kigali, là chìa khóa để thực hiện các Mục tiêu Phát triển bền vững và Chương trình nghị sự 2030 tại Việt Nam.

Thank you. Xin Cảm Ơn!