Locations2026-жылдын 19-май күнү, Ош облусу — Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлиги жана Бириккен Улуттар Уюмунун Өнүктүрүү программасы (БУУӨП) климаттын өзгөрүшүнө байланышкан өзгөчө кырдаалдарына мониторинг жүргүзүү, божомолдоо жана алдын ала эскертүү боюнча улуттук системаны бекемдөө багытындагы биргелешкен иштерин улантууда.
БУУӨП жана ӨКМ Ош облусунда климаттык жана жаратылыш тобокелдиктерине мониторинг жүргүзүү системасын бекемдөөдө
2026-ж., 18-May
БУУӨП Кыргызстан
Бул иштин алкагында Ош облусунун Ак-Буура дарыясынын бассейнинде жайгашкан Өзгүр айылында эрте кабарлоо системасынын жаңы элементи иштетилди. Ал гидрологиялык мониторинг мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтип, тиешелүү кызматтардын суу ташкындарына, сел агымдарына жана башка табигый коркунучтарга даярдыгын жогорулатат.
Ак-Буура дарыясы Ош шаары жана жакын жайгашкан конуштар үчүн чоң мааниге ээ. Климаттык тобокелдиктер күчөп жаткан шартта — өзгөчө катуу жаан-чачын, суунун деңгээлинин кескин өзгөрүшү жана сел коркунучу көбөйгөндө — так жана ыкчам маалымат адамдардын коопсуздугун камсыз кылуу, инфраструктураны коргоо жана жергиликтүү экономиканын туруктуулугун сактоо үчүн барган сайын маанилүү болууда.
Иш-чарага КР ӨКМдин Өзгөчө кырдаалдарга мониторинг жүргүзүү, божомолдоо департаментинин директорунун орун басары Таалайбек уулу Данияр жана БУУӨПтүн Кыргыз Республикасындагы Туруктуу өкүлүнүн орун басары Патрик Хаверман катышышты.
«Ак-Буура дарыясындагы мониторинг жүргүзүү системасын күчөтүү Ош шаары жана ага чектеш аймактар үчүн өзгөчө мааниге ээ. Өз убагында алынган маалымат өзгөчө кырдаалдар кызматтарына тобокелдиктерди ыкчам баалоого, натыйжалуу чечим кабыл алууга жана калкты эрте кабарлоого мүмкүнчүлүк түзөт»,— деп белгиледи Данияр Таалайбек уулу.
Мониторинг системасынын жаңы элементи БУУӨПтүн колдоосу менен мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өнөктөштөрдүн табигый кырсыктардын тобокелдиктерин башкарууну жана климаттын өзгөрүшүнө ыңгайлашууну чыңдоого багытталган биргелешкен аракеттеринин алкагында орнотулду.
«Эрте кабарлоо системасы — жөн гана жабдуу эмес, бул маалыматтарды, божомолдоону, ыкчам аракеттерди жана калктын ишенимин бириктирген комплекстүү система. Климаттын өзгөрүшү шартында мындай чечимдер мамлекетке жана жергиликтүү жамааттарга алдын ала чара көрүүгө, мүмкүн болгон чыгымдарды азайтууга жана адамдардын өмүрүн коргоого мүмкүнчүлүк берет»,— деп белгиледи Патрик Хаверман.
БУУӨП Кыргыз Республикасында климаттык жана жаратылыш тобокелдиктерин башкаруунун заманбап ыкмаларын өнүктүрүүгө туруктуу колдоо көрсөтүп келет. Буга чейин мониторинг жүргүзүү жана эрте кабарлоо системасынын элементтери Барпы, Майдан, Жаңы-Ноокат жана Орозбеков айылдарында, ошондой эле Ысык-Көл облусунда орнотулган. Бул чаралар биргеликте байкоо тармагын кеңейтүүгө, ӨКМдин потенциалын бекемдөөгө жана аярлуу аймактардын туруктуулугун жогорулатууга колдоо көрсөтөт.
БУУӨП улуттук жана жергиликтүү өнөктөштөрдү эрте кабарлоо системаларын өнүктүрүүдө, климаттык туруктуулук үчүн инновациялык чечимдерди киргизүүдө жана жамааттардын өзгөчө кырдаалдарга даярдыгын бекемдөөдө мындан ары да колдоону улантат. Климаттык тобокелдиктер күчөп жаткан учурда эң чоң артыкчылык тез реакция кылууда эмес, аны алдын ала көрүп, даяр болууда жатат.
