Rodna ravnopravnost i antidiskriminacija

Ukratko:

Uprkos napretku u procesu EU integracija, crnogorsko društvo je i dalje prilično patrijarhalno. Iako Ustav, nacionalno zakonodavstvo i unutrašnja regulativa garantuju ženama sva socijalna, ekonomska i politička prava, napredak ka rodnoj ravnopravnosti ide sporim korakom. Razlog ovome su tradicionalni rodni stereotipi, koji vode ka slabom sprovođenju politika i nedostatku finansijske podrške odgovornim institucijama.

Glavni partner nam je Ministarstvo za ljudska i manjinska prava – Odjeljenje za poslove rodne ravnopravnosti, ali takođe njegujemo snažna međusektorska partnerstva i saradnju sa organizacijama civilnog društva, kao i Odborom za rodnu ravnopravnost Skupštine Crne Gore. Podizanje svijesti, jačanje saradnje i komunikacije između državnih institucija i ženskih organizacija – predstavlja srž onoga što radimo. Ovo uključuje i zagovaranje za jednaka prava žena i djevojčica, borbu protiv diskriminatornih praksi i preispitivanje rodnih uloga i stereotipa koji dovode do neravnopravnosti i isključivanja.

Ciljevi:

Kroz ovaj program, vodimo strateški proces u cilju unapređenja rada na rodnoj ravnopravnosti u skladu sa međunarodnim okvirima (EU & UN) i razvojnim prioritetima zemlje. Pomažemo državi Crnoj Gori da ispuni neke od ključnih zahtjeva iz Pregovaračkog poglavlja 23 (Vladavina prava i temeljna prava), i u isto vrijeme doprinosimo realizaciji petog Cilja održivog razvoja (SDG 5). Pomno pratimo sprovođenje međunarodnih standarda koje je Crna Gora ratifikovala, prije svega CEDAW i Istanbulsku konvenciju.

Specifični ciljevi su ojačani kapaciteti, unaprijeđeni mehanizmi i politike u sljedeće tri oblasti:

Nasilje nad ženama i nasilje u porodici
Političko osnaživanje žena
Ekonomsko osnaživanje žena

Aktivnosti:

Naš pristup je trostruk, i sastoji se od:

Promjene stavova i percepija kroz podizanje svijesti;
Jačanja sistema upravljanja i odgovornosti za ljudska prava i rodnu ravnopravnost kroz unaprijeđene strateške okvire i politike;
Razvoj ljudskih kapaciteta za rodnu ravnopravnost kroz prilagođene programe obuka.

Paralelno sa tim, fokusiramo se i na dvije šire, horizonatalne oblasti:

Podizanje svijesti opšte populacije o ljudskim pravima marginalizovanih grupa, kao i podizanje stepena informisanosti među onima koji su diskriminisani o njihovim pravima, kako bismo smanjili nivo prisutnosti diskriminacije u Crnoj Gori.
Doprinos razvoju kapaciteta Ministarstva za ljudska i manjinska prava da unaprijede znanje i vještine, kao i koordinaciju u vezi sa anti-diskriminacijom i rodnom ravnopravnošću sa ostalim relevantnim nacionalnim i lokalnim institucijama.

Rezultati:

Razvijen pravni i institucionalni okvir koji će omogućiti bolju pravnu zaštitu i uvođenje sistema podrške za žrtve nasilja u porodici, uključujući revidirani Protokol o postupanju u slučajevima nasilja u porodici.
Ojačan multi-sektorski pristup u odgovoru na nasilje nad ženama i nasilje u porodici.
Osnažene ženske organizacije kroz proces edukacija i zagovaranja, i ostvarena snažnija saradnja između zaposlenih u javnoj upravi i ženskih NVO.
Podizanje svijesti javnosti na osnovu podataka dobijenih istraživanjem o nasilju doprinijelo je značajnijoj prisustnosti ove teme u medijima.
Povećan broj prijava slučajeva sa 500 na 1450 slučajeva godišnje.
Uvođenje afirmativne akcije od 30% kvote za žene u Izborni zakon, što je rezultiralo povećanim učešćem žena u politici. Sada zagovaramo kvotu od 40%.
Uvedene partijske kvote u dvije parlamentarne političke partije, dok su u 8 partija ustanovljene ženske grupe i pitanje rodne ravnopravnosti uvršteno u partijske programe.
Program je sertifikovao 34 trenerice za rodnu ravnopravnost u političkim partijama kroz dva ciklusa treninga za trenere.
4 + 2 pilot opštine kreirale afirmativno i podržavajuće lokalno okruženje za razvoj ženskog preduzetništva, kroz uvođenje mehanizama podrške (od prethodnog do trenutnog programskog ciklusa).
Uvođenje kreditne linije sa povoljnim uslovima za žene kod Investiciono-razvojnog fonda.
Osnovana Ženska politička mreža kao jedini forum za dijalog koji uključuje članove i vladajuće i opozicionih partija. Za samo nekoliko mjeseci angažovanja, mreža je ostvarila veoma značajne rezultate:
Izmjena definicije silovanja u Krivičnom zakoniku Crne Gore kako bi se ista uskladila sa Istanbulskom konvencijom; tj. da se silovanjem smatra svaki seksualni odnos bez pristanka, što uključuje i silovanje u braku.
Dobijena podrška od najvećeg broja rukovodstava političkih partija, tj. neophodne dvotrećinske većine, da se uvede kvota od 40% za žene u izborno zakonodavstvo, kao i za opredjeljivanje finansijskih sredstava za ženske partijske grupe;
Jedanaest (11) opština izdvojilo je posebna budžetska sredstva za žensko preduzetništvo u budžetima za 2019, na inicijativu ŽPM, u ukupnom iznosu od 144,000 EUR. Trenutno su još dvije opštine u procesu odobravanja sredstava.
Iniciranje amandmana na set zakona koji se bave nasiljem nad ženama.