İstilacı yabancı türlerle mücadelede yeni yönetmelik yürürlüğe girdi

Türkiye’de istilacı yabancı türlerin biyolojik çeşitlilik ve ekosistemler üzerindeki etkileriyle mücadeleyi güçlendirmeye yönelik önemli bir politika adımı hayata geçirildi. İstilacı Yabancı Türlerin Girişinin ve Yayılmasının Önlenmesi ile Yönetimi Hakkında Yönetmelik, 21 Şubat 2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Yönetmelik, istilacı yabancı türlerin ülkeye girişinin ve yayılımının önlenmesine yönelik usul ve esasları belirlerken; ilgili kurumlar arasındaki koordinasyonu, bilimsel değerlendirmelere dayalı karar alma süreçlerini ve uygulamaya yönelik çerçeveyi güçlendirmeyi amaçlıyor. Bu yönüyle, denizel, karasal ve iç su ekosistemlerinin korunmasına yönelik ulusal yaklaşımın önemli bir bileşenini oluşturuyor. 

Bu politika sürecine, Küresel Çevre Fonu (GEF) desteğiyle UNDP Türkiye tarafından Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü iş birliğinde yürütülen MarIAS – Denizel İstilacı Yabancı Türler Projesi kapsamında gerçekleştirilen çalışmalar da katkı sundu. MarIAS Projesi, Türkiye’nin denizel ekosistemlerinde istilacı yabancı türlerin biyolojik çeşitlilik üzerindeki baskısını azaltmak ve bu alandaki ulusal kapasiteyi güçlendirmek amacıyla yürütüldü. 2018 yılında başlayan ve Nisan 2025 itibarıyla uygulama süreci tamamlanan proje, Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz’de denizel istilacı yabancı türlerin tespit edilmesi, izlenmesi ve yönetilmesine odaklandı. 

Yaklaşık altı buçuk yıl süren proje kapsamında; bilimsel ve teknik analizler yürütüldü, ilgili kurumların kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar gerçekleştirildi ve denizel istilacı türlerle mücadeleye yönelik ulusal politika ve stratejik çerçevelerin geliştirilmesine katkı sağlandı.

MarIAS kapsamında ayrıca; veri ve bilgi altyapıları desteklendi, farklı paydaş gruplarına yönelik eğitim ve farkındalık çalışmaları gerçekleştirildi ve bilim temelli karar alma süreçlerinin güçlendirilmesi hedeflendi. Proje, teknik bilgi üretimi ile politika geliştirme süreçleri arasında köprü kurarak, Türkiye’de denizel istilacı yabancı türlerle mücadeleye yönelik uzun vadeli ve sürdürülebilir yaklaşımların güçlendirilmesine katkıda bulundu.

UNDP Türkiye, biyolojik çeşitliliğin korunması, ekosistemlerin dayanıklılığının artırılması ve bilim temelli karar alma süreçlerinin desteklenmesi yönündeki çalışmalarını ilgili paydaşlarla birlikte sürdürmeye devam ediyor.

MarIAS Projesi hakkında detaylı bilgi için:
https://www.undp.org/tr/turkiye/news/undp-turkiyenin-denizlerindeki-istilaci-yabanci-turlerle-mucadele-projesini-tamamladi

Yönetmeliğe ulaşmak için: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/02/20260221-2.htm