Бишкек, 2026-жылдын 12-июну — Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги жана Кыргыз азиздер жана дүлөйлөр коому БУУӨП менен биргеликте “Кыргыз Республикасында жаңсоо тилин өнүктүрүүнүн көйгөйлөрү жана чакырыктары” аттуу жумушчу жолугушуу өткөрүштү. Иш-чарага Кыргыз Республикасынын Илим, жогорку билим жана инновациялар министрлигинин, майыптыгы бар адамдардын уюмдарынын өкүлдөрү, жаңсоо тилинин котормочулары, окутуучулар жана эл аралык уюмдардын өкүлдөрү катышты.
Бишкекте Кыргызстанда жаңсоо тилинин жеткиликтүүлүгүн кеңейтүү жолдору талкууланды
2026-ж., 12-June
Катышуучулар угуусу начар адамдар үчүн кызматтардын — билим берүү, сот адилеттиги жана шашылыш жардам көрсөтүү чөйрөсүндөгү жеткиликтүүлүк маселелерин, ошондой эле жаңсоо тили боюнча адистерди даярдоодогу учурдагы көйгөйлөрдү талкуулашты. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университети бул багытты өнүктүрүүгө карата мүмкүн болгон академический ыкмалар боюнча өз көз карашы менен бөлүштү.
“Жаңсоо тилин өнүктүрүү — бул билим алууга, сот адилеттигине жана шашылыш жардамга жетүүдөгү адамдын негизги укуктарын камсыз кылуу маселеси. Бүгүнкү күндө биздин коомчулук квалификациялуу кадрлардын жетишсиздигин кескин сезип жатат. Мамлекеттик системалуу мамилесиз, анын ичинде өлкөнүн алдыңкы жогорку окуу жайларында котормочуларды даярдоонун атайын программаларын ачпай туруп, бул көйгөйдү чечүү мүмкүн эмес. Министрлер Кабинетине жөнөтүлгөн резолюция реалдуу инфраструктуралык өзгөрүүлөргө негиз болот деп ишенебиз. Биз БУУӨПтүн колдоосу менен иштелип чыккан «Жаңсоо тилинин котормочусу» онлайн-платформасы сыяктуу заманбап санариптик куралдарды киргизүүнү жогору баалайбыз. Бул дүлөй жана начар уккан адамдарга аралыктан кызмат алуу үчүн принципиалдуу жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачкан бурулуш чечим. Бирок технологиялар котормочулардын өздөрүнүн макамын бекемдөө жана эмгек шарттарын жакшыртуу менен параллелдүү өнүгүшү керек”,- деп белгиледи Кыргыз азиздер жана дүлөйлөр коомунун төрагасы Канат Жапаров.
Кыргыз азиздер жана дүлөйлөр коомунун төрагасы Канат Жапаров
Жолугушуунун жүрүшүндө санариптик чечимдерди колдонуу тажрыйбасы да сунушталды: БУУӨПтүн колдоосу менен иштелип чыгып жаткан «Жаңсоо тилинин котормочусу» онлайн-платформасы котормо кызматтарына аралыктан жетүү үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат.
“Жаңсоо тилинин жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу жөн гана пикир алышуу маселеси эмес, бул майыптыгы бар адамдардын укуктарын, анын ичинде сот адилеттигине, билим алууга, маалыматка жана мамлекеттик кызматтарга жетүү укугун ишке ашыруунун маанилүү шарты болуп саналат. Биздин долбоор инклюзия чөйрөсүндөгү чечимдер адамдардын реалдуу муктаждыктарына жана алардын жигердүү катышуусуна негизделиши үчүн мамлекеттик органдардын, майыптыгы бар адамдардын уюмдарынын жана эксперттик коомчулуктун ортосундагы туруктуу өз ара аракеттенүү аянтчаларын өнүктүрүүнү колдойт. Мындай мамиле кыйла адилеттүү жана инклюзивдүү чечимдерди иштеп чыгууга өбөлгө түзөт жана эч ким четте калбашын камсыз кылууга жардам берет”,— деп белгиледи БУУӨПтүн долбоор менеджери Нурлан Бакиров.
БУУӨПтүн долбоор менеджери Нурлан Бакиров
Талкуунун жыйынтыгында тегерек столдун катышуучулары практикалык сунуштарды иштеп чыгышты жана резолюция кабыл алышты. Бул документ жаңсоо тилин колдоо жана өнүктүрүү, ошондой эле 2019-жылы өлкө тарабынан ратификацияланган Майыптыгы бар адамдардын укуктары тууралуу БУУнун Конвенциясы боюнча Кыргыз Республикасынын милдеттенмелерине ылайык угуусу начар адамдардын бирдей укуктарын камсыз кылуу чөйрөсүндөгү мамлекеттик саясатты өркүндөтүүгө багытталган. Кабыл алынган резолюция мындан ары кароо жана тийиштүү чараларды көрүү үчүн Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Майыптыгы бар адамдардын иштери боюнча кеңешке жөнөтүлдү.
Иш-чара БУУӨПтүн жана Финляндиянын Тышкы иштер министрлигинин колдоосу менен “Кыргыз Республикасында адам укуктарын коргоону жана сот адилеттигине бирдей жеткиликтүүлүктү бекемдөө” долбоорунун алкагында уюштурулган жана 2030-жылга чейин Кыргыз Республикасын өнүктүрүүнүн улуттук программасынын жарандардын бирдей мүмкүнчүлүктөрүн жана социалдык корголушун камсыз кылуу бөлүгүндөгү максаттарын ишке ашырууга көмөктөшөт.