БУУӨП жана Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы ESG принциптерине негизделген каржылык туруктуулукту илгерилетүүдө

Акыркы он жылдыкта экологиялык, социалдык жана корпоративдик башкаруу (ESG) принциптерин каржы системаларына интеграциялоо глобалдык артыкчылыкка айланды. Дүйнө жүзүндөгү борбордук банктар жана каржы жөнгө салуучу органдар климаттык жана жаратылыш тобокелдиктери, экологиялык туруктуулук, социалдык инклюзивдүүлүк жана натыйжалуу башкаруу сыяктуу ESG факторлор каржылык туруктуулук, узак мөөнөттүү туруктуулук жана туруктуу экономикалык өсүш менен түздөн-түз байланыштуу экенин барган сайын таанып жатышат.

2026-ж., 4-February
Large screen displaying a blue presentation slide with a 3D globe graphic and Cyrillic text.

Акыркы он жылдыкта экологиялык, социалдык жана корпоративдик башкаруу (ESG) принциптерин каржы системаларына интеграциялоо глобалдык артыкчылыкка айланды. Дүйнө жүзүндөгү борбордук банктар жана каржы жөнгө салуучу органдар климаттык жана жаратылыш тобокелдиктери, экологиялык туруктуулук, социалдык инклюзивдүүлүк жана натыйжалуу башкаруу сыяктуу ESG факторлор каржылык туруктуулук, узак мөөнөттүү туруктуулук жана туруктуу экономикалык өсүш менен түздөн-түз байланыштуу экенин барган сайын таанып жатышат.

Кыргыз Республикасы үчүн ESG принциптерин интеграциялоо өзгөчө мааниге ээ. Өлкө климаттын өзгөрүшүнүн кесепеттерине, жаратылыш кырсыктарына, биологиялык ар түрдүүлүктүн жоголушуна жана жерлердин деградациясына өтө аяр болуп, бул жашоо каражаттарына, азык-түлүк коопсуздугуна жана экономикалык туруктуулукка олуттуу коркунучтарды жаратат. Чакан жана ачык экономика катары Кыргызстан регионалдык жана глобалдык рыноктук шарттарга, инвесторлордун кабылдоосуна жана туруктуу каржылоо жаатындагы эл аралык талаптардын өзгөрүшүнө да сезимтал. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы сыяктуу негизги каржы институттарында күчтүү ESG алкактарын өнүктүрүү бул тобокелдиктерди азайтууга, жоопкерчиликтүү инвестицияларды тартууга жана эл аралык стандарттарга шайкештикти камсыз кылууга мүмкүндүк берет.

Ушул контекстте Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Кыргыз Республикасындагы БУУнун Өнүктүрүү программасынын (БУУӨП) техникалык колдоосу менен экологиялык, социалдык жана корпоративдик башкаруу (ESG) принциптерин Улуттук банктын саясатына жана ички операциялык процесстерине интеграциялоо боюнча комплекстүү Жол картасын иштеп чыгып, бекитти.

«Бул кызматташтык туруктуу өнүгүү принциптерин каржы системасынын негизине киргизүүгө болгон жалпы умтулуубузду чагылдырат», — деп белгиледи БУУӨПтүн Кыргыз Республикасындагы Туруктуу өкүлү Александра Соловьева. — «Улуттук банкка ESG принциптерин практикалык ишке ашырууда көрсөтүлгөн БУУӨПтүн колдоосу туруктуу каржылоону илгерилетүү, экологиялык туруктуулукту жогорулатуу жана Туруктуу өнүгүү максаттарына жетүү боюнча Кыргыз Республикасына көрсөтүлүп жаткан кеңири жардамдын бир бөлүгү болуп саналат».

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы эки тараптуу ролду аткарат: бир жагынан, ал банктык жана каржы секторун жөнгө салуу жана көзөмөлдөө аркылуу каржылык жана акча-кредиттик туруктуулукту камсыз кылат; экинчи жагынан, ESG принциптерин өзүнүн институционалдык операцияларына жана башкаруу тажрыйбасына интеграциялоо менен үлгү көрсөтөт.

Демилгеге комментарий берип жатып, Улуттук банктын Башкармалыгынын мүчөсү Жылдыз Сулайманбекова төмөнкүлөрдү белгиледи: «ESG принциптерин интеграциялоо боюнча Жол карта ESG принциптерин институционалдаштыруу жана туруктуу каржылоону илгерилетүүдөгү Улуттук банктын ролун күчөтүү үчүн так стратегиялык багытты камсыз кылат. Бул демилгенин алкагында Улуттук банк өлкөнүн бүтүндөй каржы системасы үчүн багыт берүүчү жана өнүгүү векторун аныктоочу борбордук банк катары өзүнүн институционалдык ролун бекемдөөнү көздөйт».

Бул демилге БУУӨПтүн Биоартүрдүүлүктү каржылоо демилгесинин (BIOFIN) алкагында, Европа Биримдигинин каржылык колдоосу менен ишке ашырылууда.