ADAPTATION AND BEAUTIFICATION OF MUSEUM – FIRST ALBANIAN SCHOOL IN STUBËLL/STUBLA, MUNICIPALITY OF VITI/VITINA

November 7, 2019

Language

English

ADAPTATION AND BEAUTIFICATION OF MUSEUM – FIRST ALBANIAN SCHOOL IN STUBËLL/STUBLA, MUNICIPALITY OF VITI/VITINA

Financed by European Union's Instrument contributing to Stability and Peace (IcSP).

Implemented by the United Nations Development Programme (UNDP) in Kosovo.

The short History

The first Albanian School in Kosovo - Church of St. George is located in the village of Upper Stubëll/Stubla, municipality of Viti.Vitina. Its history is earlier than the time of its designation and it is precisely about the College of St. Luke, which began operating in early 1584. The Albanian school has functioned well during 1846, the year which is engraved on the inside of the apse on a vine spray. Educational activity as the first genuine Albanian school was developed since 1868 with teacher Dom Mikel. While from Austria-Hungary it was made official in 1905, also with teacher Dom Mikel Tarabulluzi. St. George Church was built on steep terrain, where the basement and ground floor are formed. The building is situated in the west - east direction and has a layout in the shape of letter L. The entrance to the basement where the prayer hall is situated is made on the south side, through two separate entrances, one for priests and other for believers. The hall has three windows in the southern forehead and two others in the east. The apse is located in the northern wall, close to which the altar is located.

Interventions

The project interventions encompassed Interior rehabilitation of the museum, including a treatment of the floor, instalment of the exposure shelves and tables, plastering of the walls. The exterior works focused on the construction of the outdoor amphitheatre, construction of the new cobblestone walkways electrification and instalment of the outdoor lighting.

Albanian

ADAPTIMI DHE RREGULLIMI I MUZEUT - SHKOLLËS SË PARË SHQIPE NË STUBËLL, KOMUNA E VITISË

Financuar nga Instrumenti i Bashkimit Evropian për Stabilitet dhe Paqe (IcSP).

Zbatuar nga Programi i Kombeve të Bashkuara për Zhvillim (UNDP) në Kosovë.

Historiku i shkurtër

Shkolla e Parë Shqipe në Kosovë – Kisha e Shën Gjergjit gjendet në fshatin Stubëll e Epërme, komuna e Vitisë. Historiku i saj është më i hershëm sesa koha e emërtimit të saj dhe pikërisht është fjala për Kolegjin e Shën Lukës, i cili kishte filluar punën qysh në vitin 1584. Shkolla shqipe ka funksionuar edhe gjatë vitit 1846, vit i cili është i gravuar në brendësi të absidës mbi një lastar hardhie. Veprimtaria edukativo-arsimore si shkollë e parë shqipe e mirëfilltë është zhvilluar që nga viti 1868 me mësues Dom Mikelin. Ndërsa nga Austro-Hungaria është zyrtarizuar në vitin 1905, po ashtu, me mësuesin Dom Mikel Tarabulluzin. Kisha e Shën Gjergjit është ndërtuar në terren të pjerrtë, ku formohen bodrumi dhe përdhesa. Ndërtesa është e vendosur në drejtimin perëndim – lindje dhe ka planimetri në formë të shkronjës L. Hyrja për bodrumin ku është e vendosur salla e lutjeve bëhet nga ana jugore, nëpërmes dy hyrjeve të veçanta, njëra për priftërinjtë e tjetra për besimtarët. Salla ka tri dritare në ballin jugor dhe dy të tjera në atë lindor. Absida gjendet në murin verior, pranë së cilës ndodhet edhe altari.

Ndërhyrjet

Ndërhyrjet e projektit përfshinë rehabilitimin e brendshëm të muzeut, duke përfshirë një trajtim të dyshemesë, instalimin e rafteve dhe tavolinave të ekspozimit, suvatimin e mureve. Punimet e jashtme u përqendruan në ndërtimin e amfiteatrit të hapur në oborr, ndërtimin e shtigjeve të reja të kalldrëmit, elektrifikimin dhe instalimin e ndriçimit të jashtëm.

Serbian

ADAPTACIJA I UREĐENJE MUZEJA - PRVE ALBANSKE ŠKOLE U STUBLI, OPŠTINA VITINA

Finansira Instrument Evropske Unije koji doprinosi stabilnosti i miru (IcSP).

Sprovodi Program Ujedinjenih Nacija za Razvoj (UNDP) na Kosovu.

Kratka istorija

Prva albanska škola na Kosovu - Crkva Svetog Đorđa - nalazi se u selu Gornja Stubla, opština Vitina. Njena istorija je starija od samog vremena imenovanja i radi se upravo o Koledžu Svetog Luke koji je počeo sa radom početkom 1584. godine. Albanska škola dobro je funkcionisala tokom 1846. godine, godine koja je ugravirana na unutrašnjosti apside na slavini za vino. Obrazovna aktivnost ove ustanove kao prve prave albanske škole razvijena je od 1868. godine sa učiteljem Don Mikelom. Iz Austro-Ugarske je ovo učinjeno zvaničnim 1905, takođe sa učiteljem Don Mikelom Tarabuluzijem (Tarabulluzi). Crkva Svetog Đorđa sagrađena je na strmom terenu, gde su napravljeni podrum i prizemlje. Zgrada je pozicionirana u pravcu zapad - istok i ima izgled u obliku slova L. Ulaz u podrum, gde se nalazi prostor za molitve i služenja, napravljen je na južnoj strani, sa dva zasebna ulaza, jedan za sveštenike i drugi za vernike. Prostorija ima tri prozora u južnom pročelju i još dva na istoku. Apsida je smeštena u severnom zidu, blizu kojeg se nalazi oltar.

Intervencije

Projektne intervencije obuhvatale su unutrašnju sanaciju muzeja, uključujući tu i obradu poda, postavljanje izlagačkih polica i stolova, malterisanje zidova. Spoljni radovi bili su usmereni na izgradnju amfiteatra na otvorenom i novih staza sa kaldrmom, elektrifikaciju i postavljanje spoljne rasvete.