LocationsЖамбыл облысында жаңа өңірлік мемлекеттік табиғи парк құрылды
2025 ж. 21 August
Жамбыл облысындағы табиғи паркі
Қазақстан Жамбыл облысында «Меркі» өңірлік мемлекеттік табиғи паркін ресми түрде құрды. Бұл биоәртүрлілікті, су ресурстарын және мәдени мұраны қорғау саласындағы маңызды кезең болып табылады. Батыс Тянь-Шань тау бөктерінде орналасқан және 86.000 гектардан астам аумақты қамтитын парк қар барысы, үнді жайрасы және арқар сияқты сирек әрі эндемикалық түрлердің мекені болып табылады. Жуырда жүргізілген жабайы табиғат санағы нәтижесінде парк аумағында 8 қар барысы, 120 арқар, 20 үнді жайрасы және 22 Түркістан сілеусіні тіркелді.
«Меркі» өңірлік табиғи паркі – бұл болашақ ұрпақтардың әл-ауқаты үшін табиғи ресурстарды орнықты басқару және экожүйелерді сақтау жолындағы тағы бір қадам. Паркті құру мемлекет, жергілікті тұрғындар және халықаралық серіктестер арасындағы тығыз ынтымақтастықтың арқасында мүмкін болды», –деп атап өтті Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитетінің төрағасы Данияр Тұрғамбаев.
Жаңа өңірлік мемлекеттік табиғи парктің құрылуы Қазақстанның экожүйелерді сақтау, қоршаған ортаның орнықтылығын қамтамасыз ету және қорғалатын аумақтарды стратегиялық кеңейтуге деген ұмтылысын көрсетеді. Бұл бастама жаһандық биоәртүрлілік пен климаттық мақсаттарға қол жеткізуге бағытталған кең ауқымды күш-жігердің бір бөлігі болып табылады.
Парк табиғи кешендерді қорғауды қамтамасыз етіп қана қоймай, экотуризмді, экологиялық білім беруді дамыту және халықты жерді орнықты пайдалануға тарту үшін жаңа мүмкіндіктер ашады. Жоспарланған бастамаларға қажетті инфрақұрылымды дамыту, жергілікті халықты жұмыспен қамту, ғылыми зерттеулерді ілгерілету және парктің табиғи ресурстарын ұзақ мерзімді сақтауды қамтамасыз ету мақсатында айналасындағы қауымдастықтармен тығыз ынтымақтастық орнату кіреді.
«БҰҰДБ Қазақстанның қорғалатын аумақтар жүйесін кеңейту және өңірлік деңгейде табиғат қорғау саясатын нығайту жөніндегі күш-жігерін қолдайды. «Меркі» паркі – бұл жергілікті бастамалардың биологиялық әртүрлілікті сақтау және климаттың өзгеруіне бейімделу жөніндегі жаһандық мақсаттарға қалай үлес қоса алатынының мысалы», –деп атап өтті БҰҰДБ-ның Қазақстандағы Тұрақты өкілі Катаржина Вавьерниа.
Қазақстан Үкіметі мен БҰҰДБ-ның бірлескен күш-жігері шеңберінде «Акжайык», «Алтын дала», «Іле-Балқаш» табиғи резерваттары және «Бұйратау», «Жоңғар Алатауы» және «Тарбағатай» ұлттық парктері сияқты он жаңа ерекше қорғалатын табиғи аумақтар құрылып, сондай-ақ қолданыстағы алты ерекше қорғалатын табиғи аумақтар кеңейтілді. Қазақстанда алғаш рет 2,9 млн гектар алқапта «Қапшағай-Балқаш» және «Ырғыз-Торғай-Жыланшық» экологиялық дәліздері құрылды, олар бүгінде жануарлар әлемінің сирек кездесетін түрлерінің көші-қон жолдарын қорғауға мүмкіндік береді.
Ормандар климаттың өзгеруімен күресу, құрлықтағы тіршілік иелерін сақтау, тұтыну мен өндірістің орнықты үлгілерін қамтамасыз ету және орман секторында жұмыс істейтін немесе оған тәуелді әйелдердің мүмкіндіктерін кеңейту сияқты Орнықты даму мақсаттарына қол жеткізуде шешуші рөл атқарады. Ормандар БҰҰДБ-ның Қазақстандағы 2021–2025 жылдарға арналған ағымдағы елдік бағдарламасының маңызды бағыты болып табылады және 2025–2030 жылдарға арналған келесі бағдарламалық кезеңде де басымдық ретінде қарастырылады.
Жамбыл облысындағы табиғи паркі
БҰҰДБ Қазақстанға орманды сақтау жөніндегі стратегиялық және заңнамалық негіздерді әзірлеу, сондай-ақ орман шаруашылығы саласындағы институционалдық әлеуетті арттыруда ұзақ уақыт бойы қолдау көрсетіп келеді. Осы қолдаудың аясында орман ресурстарын қорғау, есепке алу және қалпына келтіру бойынша инновациялық шешімдер енгізілуде. Солардың бірі — орманды құраушы ағаш тұқымдарының 18 түрінің тұқымдарын ұзақ мерзімді сақтауды қамтамасыз ететін аса құнды ағаш тұқымдарының алғашқы және жалғыз генетикалық банкін құру болды.
Қазақстан Республикасының Экология және табиғи ресурстар министрлігімен бірлескен жұмыс шеңберінде бірқатар заңнамалық құжаттарды жетілдіруде маңызды прогреске қол жеткізілді. Орман кодексіне «орманның экожүйесінің қызметтері» терминін енгізу табиғатты қорғау мекемелеріне ормандарды сақтауға жеке инвестицияларды ресми түрде тарту мүмкіндігін ашты. Сонымен қатар, алғаш рет Targeted Scenario Analysis халықаралық әдіснамасын пайдалана отырып, орман секторын дамыту сценарийлерін бағалау жүргізілді. Экожүйелерді орнықты басқару қағидаттарына негізделген сценарий қауіптерді азайтуда және елдің орман жамылғысын ұлғайтуда үлкен әлеуетті көрсетті.
Кейінгі жиырма бес жыл ішінде БҰҰДБ Жаһандық экологиялық қордың қаржылық қолдауымен, сондай-ақ Қазақстан Үкіметімен байланысты гранттар шеңберінде биоәртүрлілікті сақтауға, тұрғын үй секторында энергия тиімділігі мен энергия үнемдеуді арттыруға, жаңартылатын энергия көздері секторын және жасыл қаржы құралдары нарығын дамытуға бағытталған бірқатар ауқымды бастамаларды іске асырды.
