Қазақстанның түрлі салаларының 100-ден астам өкілі тұтастығы жоғары көміртекті жобаларды әзірлеу бойынша тәжірибелік дағдыға ие болды
2026 ж. 28 January
БҰҰДБ Қазақстанда Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитетімен бірлесіп БҰҰДБ-ның биоәртүрлілікті қаржыландыру жөніндегі жаһандық бастамасы (BIOFIN) шеңберінде екі күндік оқыту іс-шарасын өткізді, онда орман және ауыл шаруашылығы саласында тұтастығы жоғары көміртекті офсеттік жобаларды әзірлеу және іске асыру бойынша тәжірибелік дағды берді. Іс-шараға мемлекеттік органдардың, қаржы және өнеркәсіп секторының, ғылыми қоғамдастықтың, валидация және верификация органдарының, авиакомпаниялардың, жеке сектордың 100-ден астам өкілдері, сондай-ақ көміртегі жобаларын әзірлеушілер қатысты.
Қазақстан үшін көміртегі нарықтары климаттың өзгеруінің салдарын жұмсарту, жерді пайдалануды басқару және климаттық қаржыландыруды жұмылдыру контекстінде өзектілігін арттыруда. Осы механизмдерге тарту күрделі техникалық ережелермен, экологиялық және әлеуметтік тұтастыққа қойылатын талаптармен айқындалады.
Орман экожүйелері климаттық және табиғатты қорғау мақсаттарына жетуде маңызды рөл атқарады. Олар ағаш, жапырақ және топырақ арқылы көміртекті сіңіріп, атмосферадағы парниктік газдар концентрациясының төмендеуіне және климаттың тұрақтануына ықпал етеді. Қазақстан климаттық міндеттемелерін ілгерілете отырып, көміртек нарықтарын, әсіресе орман шаруашылығы мен ауыл шаруашылығы салаларында, тиімді пайдалануға бағытталған жұмысын күшейтіп келеді.
Көміртегі нарықтарына тиімді қатысу негізгі ұғымдарды жалпы түсінуді ғана емес, сонымен қатар көміртегі жобаларының халықаралық стандарттарға сәйкес қалай әзірленетінін, бағаланатынын және жүзеге асырылатынын практика жүзінде білуді талап етеді.
ҚР Экология және табиғи ресурстар министрлігінің орман және өсімдіктер әлемін өндіру және пайдалану басқармасының басшысы Азамат Абуов
«Көміртегі нарықтары, ең алдымен, капиталды қажет ететін және технологиялық тұрғыдан күрделі орман шаруашылығы іс-шараларына жеке инвестицияларды тарту құралы ретінде қарастырылады, оларды тек қана мемлекеттік бюджет есебінен тұрақты қаржыландыру қиын», —деп атап өтті ҚР Экология және табиғи ресурстар министрлігінің орман және өсімдіктер әлемін өндіру және пайдалану басқармасының басшысы Азамат Абуов.
Орман және ауыл шаруашылығы салаларындағы көміртек жобаларының күрделілігін ескере отырып, тренинг практикалық әлеуетті арттыруға бағытталды. Онда базалық сценарийді айқындау, қосымшалылықты дәлелдеу, мониторинг, есептілік және верификация (MRV) жүйелері, экологиялық және әлеуметтік сақтық шаралары, тәуекелдерді айқындау, сондай-ақ табиғатқа негізделген шешімдер сияқты негізгі компоненттер қамтылды. Тренингтің мақсаты — көміртек нарықтарына қатысатын мүдделі тараптар арасында ортақ техникалық түсінік қалыптастыру.
Қазақстандағы БҰҰДБ Энергетика және қоршаған орта департаментінің басшысы Асель Нурбекова
«Бүкіл әлемде көміртек нарықтары климаттық және әлеуметтік-экономикалық саясаттың кеңірек архитектурасының ажырамас бөлігіне айналуда. Олар климаттық мақсаттарды жер пайдаланумен, биоалуантүрлілікті сақтаумен және табиғатқа оң әсер ететін инвестициялармен байланыстыруға мүмкіндік береді. Қазақстанда БҰҰДБ бұл ықпалдасуды жаһандық BIOFIN бастамасы аясында қолдайды. Аталған бастама елге биоалуантүрлілікке оң әсер ететін климаттық іс-қимылдарды қаржыландыру үшін қажетті саясаттық, институционалдық және қаржылық негіздерді нығайтуға жәрдемдеседі», —деп атап өтті Қазақстандағы БҰҰДБ Энергетика және қоршаған орта департаментінің басшысы Асель Нурбекова.
Көміртек нарықтарын тиімді пайдалану айқын, іске асатын және инвесторлар үшін қолайлы реттеуші ортаға тәуелді. Қазақстан бұл бағытта заңнаманы жетілдіру арқылы жүйелі қадамдар жасап келеді. BIOFIN бастамасының қолдауымен Орман кодексіне көміртек офсет жобаларына қатысты құқықтық нормалар енгізіліп, бұл орман секторын дамыту және климаттық қаржыландыруды тарту үшін жаңа мүмкіндіктер ашуда.
Көміртегі нарықтары шығарындыларды азайту құралы ғана емес: олар климаттық міндеттемелер, жерді орнықты пайдалану және табиғатқа бағытталған инвестицияларды өзара байланыстырады. Ерікті және реттелетін тетіктер жақындаған сайын, әсіресе табиғи бағдарланған шешімдер саласында техникалық сараптамаға, сектораралық ынтымақтастыққа және жалпы жұртшылық, бизнес және инвесторлар тарапынан сенім туғызатын нақты ережелерге қажеттілік артады.