"Климаттық қобдиша" оқу құралы
"Климаттық қобдиша" оқу құралы
2026 ж. 15 June
Климаттың өзгеруі проблемасын Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) ең маңызды жаһандық проблемалардың бірі деп таныды. Бұл жаһандық мәселе, өйткені климаттың өзгеруінің салдары әлемнің барлық елдері мен аймақтарында сезіледі, әр адам планетада болып жатқан өзгерістерге белгілі бір дәрежеде жауап береді. Біз өндіріс үшін ресурстар мен энергияны қажет ететін тауарлар мен қызметтердің түпкілікті тұтынушыларымыз, яғни көмірсутек шикізаты (мұнай, көмір және табиғи газ). Көмірсутекті энергия көздерін өндіру және пайдалану кезінде атмосфераға парниктік газдар шығарылады. Олардың атмосферадағы құрамы артқан сайын парниктік әсер күшейіп, жаһандық ауа температурасы көтеріледі. Цемент пен металл өндірісі, ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы және басқа да көптеген адам әрекеттері атмосфераға парниктік газдар шығарындыларының көбеюіне ықпал етеді. Бұл біздің жерде қалдыратын көміртегі ізі. Климаттық жүктемені азайту және көміртегі ізін азайту үшін тиісті білім болуы керек. Бұл білім мен әдеттердің кішкентай кезінен бастап тәрбиеленуі өте маңызды, сондықтан әр адам мектептен табиғатқа және оның ресурстарына ұқыпты қараудың қаншалықты маңызды екенін түсінеді. Осы мақсатта Қазақстандағы БҰҰ Даму Бағдарламасы (БҰҰДБ) Жаһандық Экологиялық Қордың (ЖЭҚ) қолдауымен «Климаттың өзгеруі» тақырыбы бойынша «Климаттық қобдиша» атты оқушыларға арналған материалдар жиынтығын Қазақстан үшін бейімдеді. Қазақстан үшін бейімделген оқушыларға арналған жәрдемақы «Тұрақты даму мақсаттарын ілгерілету және климаттың өзгеруіне қарсы күрес үшін климаттық білім беру» БҰҰДБ-ның өңірлік жобасы шеңберінде әзірленді.
«Климаттық қобдиша» құрамында: оқушыларға арналған иллюстрацияланған оқу құралы. Онда танымдық материалдар, жеке және топпен орындауға арналған түрлі сұрақтар мен тапсырмалар, «Климаттың өзгеруі» тақырыбы бойынша сұрақтар, сондай-ақ материалдар жиынтығын әртүрлі сыныптарда сабақ барысында пайдалану жөніндегі мұғалімдерге арналған әдістемелік ұсынымдар қамтылған; ойын түріндегі сауалнама карточкаларының жиынтығы:
«Климаттың өзгеруі» тақырыбындағы оқушыларға арналған викторина;
өз көміртек ізін азайту жолдары туралы кеңестер берілген плакат;
«Климаттық қобдишаның» негізгі міндеті – оқушыларға жаһандық климаттың өзгеруіне байланысты мәселелер бойынша қызықты, ойын-сауық түрінде маңызды ақпаратты ұсыну, ал мұғалімдерге мектеп бағдарламасы аясында осы тақырыпты пайдалану бойынша ұсыныстар беру. «Климаттық қобдишаны» құру үшін авторлардың үлкен тобы жұмыс істеді. Олардың ішінде әр түрлі саладағы сарапшылар: климатологтар, географтар, биологтар, экономистер, сонымен қатар кәсіби балалар жазушылары бар. Жобаға тәжірибелі мұғалімдер үлкен үлес қосты, олар мұғалімге мектептегі сабақтарда жиынтықты пайдалану бойынша ұсыныстар жасауға көмектесті.