“หน้าที่ของกรุงเทพมหานครในการทำให้เมืองยืดหยุ่นพร้อมรับภัยพิบัติและสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนไปจึงมี 2 อย่าง คือ การลดผลกระทบ (Mitigation) และ การเตรียมรับมือ (Adaptation)” ซึ่งเป็นหัวใจของการสร้าง climate resilience ตามกรอบ SDG 13

ซึ่งการสร้าง ‘ภูมิคุ้มกันเมืองต่อโลกรวน’ เริ่มได้จากการที่เมือง ‘ลงทุน’ ในเรื่องนี้มากขึ้น เขาทำงานกับ UNDP ผ่านโครงการ ​Climate Finance Network ด้วยทุนของสหราชอาณาจักร ในการวางแผนจัดสรรงบประมาณของเมืองเพื่อรับมือกับผลกระทบของโลกรวน โดยเฉพาะความร้อนเมือง เพื่อให้กรุงเทพฯ เย็นลง

จากการวางแผนงบประมาณที่เคยคำนึงถึงโครงสร้างพื้นฐานหรือปัญหาเฉพาะหน้าเป็นหลัก แนวคิดของเมืองวันนี้คือการบริหารเงินเพื่อรับมือกับปัญหาที่ในระยะยาวอย่างการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศด้วย

จากนโยบายสู่ของจริง

พรพรหมเป็นหนึ่งในผู้อยู่เบื้องหลังหลากหลายนโยบายที่สัมพันธ์กับด้านความยั่งยืน ไม่ว่าจะเป็น “ไม่เทรวม” นโยบายคัดแยกขยะที่พยายามทำให้จับต้องได้สุดๆ เพื่อให้เหลือขยะที่ต้องจัดการและส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด การรับมือกับฝุ่นพิษ PM 2.5 ไปจนถึง “ห้องหลบร้อน” ที่จัดพื้นที่หลบแดดทั่วกรุงที่ทุกคนเข้าถึงได้ โดยหัวใจสำคัญคือพรพรหมเป็นข้อต่อให้นโยบายปฏิบัติได้จริงแบบมีมาตรฐานเดียวกันในทุกพื้นที่

โจทย์ในงานของพรพรหมคือ ทำนโยบายให้เกิดขึ้นจริงให้ได้ โดยมีหน้าที่เป็นนักเย็บประสานงานแต่ละสำนักเข้าด้วยกันภายใต้ร่มของความยั่งยืน 

“หมดเวลาของการโยนหน้าที่กันไปมาแล้ว” คือหลักที่พรพรหมใช้ในการทำงาน

พรพรหมแบ่งงานตัวเองออกเป็น 3 ระดับ แต่ละส่วนมีความท้าทายที่ต่างกันไป

1.การทำงานกับส่วนกลางของ กทม. หรือสำนักต่างๆ ที่มีภารกิจเฉพาะทาง : 

“อย่างสำนักสิ่งแวดล้อม คือเราทำงานด้วยโดยตรง วิธีการคือเราต้องอธิบายให้เคลียร์ที่สุดว่าทำไมเราถึงคิดแบบนี้ ซึ่งบางครั้งสิ่งที่เราเสนออาจตรงกันข้ามกับที่เขาเคยคิดมาก่อน และถ้าเขายัน เขาสู้ เราก็ต้องฟังเขาเหมือนกัน ต้องประนีประนอมด้วย แต่ผมว่าในภาพรวมสี่ปีการทำงานราบรื่นความร่วมมือดี” 

“กับสำนักอื่นๆ ที่ผมอาจอาจไม่ได้มีอำนาจหน้าที่ต่อเขาโดยตรง แต่ก็ต้องดึงประเด็นเรื่องความยั่งยืนเข้าไปในงานเขาด้วย เช่น สำนักระบายน้ำ เราก็นำข้อมูลที่วิเคราะห์เกี่ยวกับกรุงเทพในอนาคตที่จะได้รับผลกระทบจาก Climate Change ไปคุยให้ฟังจะได้เตรียมแผน ซึ่งปกติงานเขาก็จะเป็นงานวิศวะ ดูระบบระบายน้ำ ดูงานท่อเป็นหลัก แต่เราก็ไปพูดเรื่องต้องปลูกพืชอะไรที่จะช่วยเพิ่มพื้นที่ซึมน้ำได้บ้าง เรามีหน้าที่ใส่ไอเดียพวกนี้เข้าไปด้วย ซึ่งอาจไม่ใช่เรื่องปกติที่เขาคิด”

“หรืออย่างเรื่องฝุ่น บางทีก็จะบอกว่า เรื่องนี้สำนักนั้นต้องทำ สำนักนี้ต้องทำ ผมมองว่ามันหมดเวลาของการโยนแล้ว หน้าที่ของผมจึงคือต้องเย็บงานเข้าหากัน ให้การสร้างความยั่งยืนเกิดขึ้นจริง”

มาถึงตอนนี้ พรพรหมมองว่าหลายสำนักเห็นเรื่องความยั่งยืนเป็นส่วนหนึ่งของงานมากขึ้นแล้ว 

2.การกระจายลงไปให้ถึงทุกเขต : 

“พอคุยกับสำนักโอเคแล้ว ความยากคือคุณคุยกับห้าสิบเขตรู้เรื่องหรือเปล่า อย่างเรื่องขยะผมมองว่าในเชิงนโยบายเราทำได้ค่อนข้างดี แต่ตอนนี้สิ่งที่ต้องปรับปรุงทำให้ดีขึ้นก็คือทำให้ทุกเขตมันดีเหมือนกันหมด ไม่ใช่ว่ายี่สิบเขตดีสามสิบเขตไม่ดี สิ่งที่ต้องทำจึงคือติดตามให้ต่อเนื่อง”

“พอช่วยกันตาม ช่วยกันผลัก ช่วยกันดัน จำนวนเขตที่ยังไม่ถึงมาตรฐานก็ค่อยๆ ลดลง”

3.การดีลกับหน่วยงานที่มีอำนาจโดยตรงที่อยู่นอกเหนือขอบเขต กทม.  : 

“ยกตัวอย่างเรื่อง PM2.5 มีเคสรถเมล์ควันดำมาก คนก็ว่ากทม. เราก็ไปลุยเต็มที่ทั้งที่เราไม่มีอำนาจ โดยเราก็ไปเชิญคนที่มีอำนาจตรงมาตรวจด้วย แต่บางครั้งเขาก็ไม่ได้คล่องตัวจะมาด้วย เราก็มีหน้าที่ประสาน แจ้งล่วงหน้า แล้วเราก็ชัดว่านี่คือสิ่งที่เราต้องทำแล้วเราก็สื่อสารตลอด 

“คือพอเราแอกทีฟมากๆ ในเรื่องฝุ่น สองปีมานี้ผมว่าประชาชนอยู่ข้างเรานะแล้วมันยิ่งทำให้หน่วยงานให้ความร่วมมือดีขึ้น”

การทำงานทั้งหมดนี้ยังเชื่อมโยงกับอีกบทบาทสำคัญที่พรพรหมทำร่วมกับ UNDP คือการพัฒนา “รายงานความยั่งยืนของกรุงเทพมหานคร” หรือ SDG Profile ซึ่งเปรียบเสมือนกระจกสะท้อนว่า เมืองกำลังอยู่ตรงไหน มีจุดแข็ง จุดอ่อน และความเสี่ยงอะไรที่ต้องเร่งจัดการเพื่อให้การแก้ปัญหาไม่เพียงแต่ตอบโจทย์ระยะสั้น แต่สร้างผลกระทบระยะยาวให้กับเมืองได้จริง

เมืองที่ยั่งยืนต้องสร้างร่วมกัน

ตลอดสี่ปีที่ผ่านมา พรพรหมเชื่อมาตลอดว่าการสร้างเมืองยั่งยืนไม่สามารถทำได้ด้วยหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่ต้องอาศัยการเชื่อมพลังจากทุกภาคส่วน โดยเขาให้ความสำคัญคือการเชื่อมความร่วมมือกับภาคเอกชนที่ต้องการเข้ามาสนับสนุนการทำงานของกรุงเทพมหานคร

“มีคนเยอะมากที่อยากเข้ามาช่วย กทม. หน้าที่เราก็คือไปคุยว่าส่วนไหนที่เขาน่าจะเสริมได้ ตรงไหนที่จะตอบโจทย์ประชาชน พอมันผ่านกระบวนการพูดคุยกัน มันก็ทำออกมามีประโยชน์”

อีกด้านหนึ่งคือการทำงานร่วมกับองค์กรระหว่างประเทศอย่าง UNDP ทั้งการจัดทำรายงาน SDG Profile การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และการเรียนรู้บทเรียนจากเมืองต่างๆ เพื่อนำมาปรับใช้กับบริบทของกรุงเทพฯ