БҰҰДБ және Қазақстан Үкіметі мемлекеттік органдардың ашық бастапқы кодқа көшуге дайындығын бағалаудың жаһандық бағдарламасын іске қосуда

2025 ж. 26 November
Group of diverse people posing for a photo in a conference room.
Фото: «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ

Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі (ҚР ЖИжЦДМ) «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ (NITEC) және Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму Бағдарламасымен (БҰҰДБ) бірлесіп, Қазақстанның мемлекеттік органдарының ашық бастапқы кодқа көшуге дайындығын бағалау бағдарламасын (OSPORA) іске қосты.

Үкіметтерді ашық бастапқы кодқа көшуге қолдау көрсету үшін, БҰҰДБ-ның Сандық Технологиялар, ЖИ және Инновациялар Орталығы Франция үкіметінің қолдауымен «Ашық бастапқы кодтық кеңсе дайындығын бағалау» (OSPORA) бастамасын іске асыруда. Бұл бастама елдерге ашық бастапқы кодтық бағдарламалық жасақтаманы енгізу, кеңейту және басқару қабілетін бағалауға көмектеседі. OSPORA ұлттық цифрлық трансформация процесінде саясаттарды, басқару жүйелерін және институционалдық әлеуетті нығайтуға бағытталған. Бастама аясында елдерге олардың дайындық деңгейін бағалауға, ұлттық көшбасшыларды тартуға және цифрлық трансформацияның кеңірек бағдарламасының бөлігі ретінде Ашық бастапқы кодтық бағдарлама кеңсесін құру үшін нақты қадамдарды анықтауға мүмкіндік беретін құрылымдалған тәсіл ұсынылады.

Ашық деректер цифрлық трансформацияда шешуші рөл атқарады, өйткені дәл осы деректер азаматтардың нақты қажеттіліктеріне жауап беретін инновациялық шешімдер мен сервистерді жасауға мүмкіндік береді. Деректердің ашық болуы мемлекеттік үдерістердің айқындығын арттырып, қоғамның сенімін нығайтады, осылайша қоғам, ғылым және бизнес үшін шын мәнінде инклюзивті цифрлық болашақтың негізін қалыптастырады. Біз БҰҰДБ ретінде Қазақстанның мемлекеттік органдарының ашық бастапқы кодқа көшуге дайындық деңгейін бағалау бағдарламасына ұлттық даму стратегиясын ілгерілету күн тәртібінің бір бөлігі ретінде өз үлесімізді қосып отырғанымызды мақтан тұтамыз», —
деді БҰҰДБ-ның Қазақстандағы Тұрақты өкілінің орынбасары Сухроб Ходжиматов.
Фото: «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ

Бағдарламаны іске асыру аясында Астанада NITEC, министрліктер, Цифрлық үкіметті қолдау орталығы (ЦҮҚО) және Kazdream IT холдингі өкілдері үшін ашық бастапқы код негіздері бойынша оқыту басталды. Сонымен қатар, барлық мүдделі тараптар елдің дайындығын кейінгі бағалау үшін сұхбаттарға қатысады. Бастаманың келесі кезеңінде ҚР ЖИжЦДМ және NITEC мамандары БҰҰДБ-мен бірлесіп, негізгі олқылықтарды, мүмкіндіктерді анықтай отырып, дайындық бағалау есебін аяқтайды және Қазақстанда ашық бастапқы кодты енгізуді жеделдету бойынша практикалық ұсынымдар дайындайды. 

OSPORA-ға қатысу қазақстандық мамандарға жаһандық сараптама мен практикалық құралдарға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Олардың қолданылуы елге цифрлық трансформацияны жеделдетуге, мемлекеттік қызметтер архитектурасының жетілуін арттыруға, сондай-ақ ашық бағдарламалық қамтамасыз ету бойынша халықаралық және жергілікті қауымдастықтармен тиімді байланыс орнатуына жол ашады.

Фото: «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ

OSPORA-ға қосылу – Қазақстанның ашық, қауіпсіз және инновациялық цифрлық болашағына маңызды қадам. Ашық бастапқы технологияларды басқару саласындағы ұлттық әлеуетті нығайту: 

  • мемлекеттік қызметтердің тиімділігі мен табыстылығын арттыруға;

  • технологиялық тәуелсіздікті нығайтуға;

  • ұлттық әзірлеушілер мен цифрлық инноваторлардың экожүйесін дамытуға;

  • мемлекеттік жүйелердің интеграциясын жақсартуға;

  • цифрлық қоғамдық игіліктердің жаһандық қауымдастықтарымен ынтымақтастықты кеңейтуге ықпал етеді. 

Ашық бастапқы код принциптеріне бейілділік Қазақстанға цифрлық үкімет басқару саласында аймақтық көшбасшы ретінде позициясын нығайтуға мүмкіндік береді, соның ішінде ашық жасанды интеллект және цифрлық денсаулық сақтау сияқты бағыттарда.

Бұрын Қазақстан Республикасы ашық технологиялармен жүйелі жұмысқа қызығушылығын растаған болатын. 2024 жылдың ортасында NITEC БҰҰДБ жүзеге асырып жатқан OSPORA бастамасына қосылу үшін ресми өтініш жіберді. Өтініште мемлекеттік процестерге ашық тәжірибелерді енгізуге ұлттық міндеттеме көрсетілген. Қазақстан үшін бұл технологиялық егемендікті нығайту, цифрлық басқаруды жаңарту және меншікті шешімдерге тәуелділікті азайту жолындағы маңызды қадам болады.